Οι ταινίες του Studio Ghibli και τα υψηλής αισθητικής κινούμενα σχέδια

Ή πώς η Ιαπωνία παράγει κινούμενα σχέδια υψηλής αισθητικής πέραν των κλασσικών anime

Το Studio Ghibli είναι ένας Ιαπωνικός κινηματογραφικός οργανισμός που σκηνοθετεί και παράγει ταινίες κινουμένων σχεδίων. Ιδρύθηκε το 1985 και έκτοτε μετρά πληθώρα ταινιών, με το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα να είναι διαρκώς όλο και καλύτερο, ενώ παράλληλα στο τιμόνι είχε δυο εκ των κορυφαίων σκηνοθετών ταινιών τέτοιου είδους. Τον Χαγιάο Μιγιαζάκι και τον Ισάο Τακαχάτα, με τον πρώτο βέβαια να είναι γνωστός στο ευρύ κοινό λόγω της συνεργασίας του ίδιου και του Studio με τη Disney για την συμπαραγωγή κάποιων ταινιών του. Η πρώτη ταινία, η οποία οδήγησε στην «ίδρυση» του περίφημου στούντιο ήταν η Ναυσικά στην κοιλάδα των ανέμων το 1984. Έκτοτε, ακολούθησαν αρκετές άλλες, οι οποίες καθιέρωσαν το στούντιο στην κορυφή στο είδος του, δηλαδή τα κινούμενα σχέδια, τα οποία αντλούν πολλά στοιχεία τους από την Ιαπωνική κουλτούρα σε συνδυασμό με τις δυτικές επιρροές, δίχως να αλλοιώνουν μολαταύτα το γενικότερο περικείμενο των ταινιών ή τα σημάδια της παράδοσής τους. Παρακάτω, θα αναφέρουμε 4 ταινίες από τον Χαγιάο Μιγιαζάκι και μια bonus του έτερου μεγάλου κινηματογραφιστή Ισάο Τακαχάτα, ο οποίος δυστυχώς πέθανε τον περασμένο Απρίλιο, αφήνοντας πιο φτωχό το χώρο των κινουμένων σχεδίων. Για τις ταινίες του Μιγιαζάκι υπάρχει ένα αφιέρωμα με τίτλο Hayao MiyazakiThe essence of Humanity.

No.5

My Neighbor Totoro Του Hayao Miyazaki

Πρωταγωνιστούν: Chika Sakamoto, Noriko Hidaka, Hitoshi Takagi

Το My Neighbor Totoro κυκλοφόρησε το 1988 και έκτοτε ο Τότορο-το πλάσμα το οποίο δίνει το όνομά του στην ταινία-έγινε και το σήμα κατατεθέν του στούντιο, αφού εμφανίζεται στην αρχή κάθε ταινίας έκτοτε. Η Σάτσουκε (Satsuki στα Ιαπωνικά) και η μικρή της αδερφή May, μετακομίζουν στην εξοχή με τον πατέρα τους, ώστε να βρίσκονται κοντά στην άρρωστη μητέρα τους. Εκεί παίζοντας και κάνοντας σκανταλιές έρχονται σε επαφή με τα πνεύματα του δάσους που υπάρχουν στην περιοχή και λειτουργούν ως προστάτες. Τα δυο κοριτσάκια επιδίδονται έτσι σε ένα διαρκές παιχνίδι και προσπάθεια να δούνε και να περάσουν χρόνο με τον Τότορο, το μεγάλο χνουδωτό τέρας το οποίο θυμίζει κάτι ανάμεσα σε γάτα και αρκούδα και ίσως αποτέλεσε την έμπνευση για τον σχεδιασμό του Pokemon Snorlax, το οποίο εκ πρώτης όψεως μοιάζει να έχει αρκετά κοινά με τον δικό μας Τότορο. Η ταινία δείχνει πως δυο μικρά παιδιά, με τη φαντασία τους και τη διάθεσή τους για παιχνίδι, ανακαλύπτουν έναν άλλο κόσμο, ακριβώς δίπλα από το σπίτι τους, δίνοντας παράλληλα και οικολογικό μήνυμα καθώς υπάρχει μια σκηνή που ο Τότορο με δυο μικρούς του ακόλουθους και τις δυο αδερφές, με ασκήσεις γυμναστικής κάνουν ένα δάσος να φυτρώσει! Ένα ταξίδι στην παιδική φαντασία που όλοι έχουμε κάνει μικροί. Τέλος, η ταινία έχει το πιο ευφάνταστο και όμορφο όχημα μεταφοράς. Μια πελώρια γάτα λεωφορείο. Τι άλλο να πούμε;

No.4

The Grave of The Fireflies Του Isao Takahata

Πρωταγωνιστούν: Tsutomu Tatsumi, Ayano Shiraishi, Akemi Yamaguchi

Η ταινία του Ισάο Τακαχάτα, μας βρίσκει στην Ιαπωνία, προς τα τέλη του Β΄Παγκοσμίου Πολέμου και ενώ οι συμμαχικές δυνάμεις φαίνονται να έχουν κερδίσει τον πόλεμο στην Ευρώπη και το μέτωπο πλέον μεταφέρεται στην Ανατολή και στις μάχες των Αμερικανών με τους Ιάπωνες. Μέσα στη δίνη του πολέμου, δυο αδέρφια ο μεγάλος, Seita και η μικρή Satsuko προσπαθούν να επιβιώσουν στη φλεγόμενη απ’ άκρη σ’ άκρη χώρα. Έτσι, πρώτα χάνουν το σπίτι τους στο βομβαρδισμό και εν συνεχεία τη μητέρα τους, η οποία υποκύπτει στις πληγές της από βαριά εγκαύματα. Τα δυο παιδιά, μόνα-καθώς ο πατέρας είναι αξιωματικός του Ναυτικού-κατά συνέπεια είναι απών από τα όσα συμβαίνουν στην οικογένειά του-χωρίς χρήματα, με συντροφία ο ένας τον άλλον επιδίδονται σε έναν αγώνα επιβίωσης. Αρχικά, περιθάλπτονται από μια γυναίκα και την οικογένειά τους, όμως σύντομα φεύγουν διωγμένοι βρίσκοντας καταφύγιο κάπου στην εξοχή. Οι κακουχίες και η πείνα ωστόσο, συνεχίζονται αναγκάζοντας τον Σέιτα να γίνει κλέφτης και εμείς μάρτυρες του ξυλοδαρμού του από τον ιδιοκτήτη των κλοπιμαίων. Η ταινία παίρνει τον τίτλο της από την σκηνή στην οποία η Setsuko ανακαλύπτει τις πυγολαμπίδες με τη βοήθεια του αδερφού της. Μια σπαρακτική ταινία, που δείχνει τα δεινά που προκάλεσε αυτός ο πόλεμος, αποτελώντας ταυτοχρόνως μια ωδή στην ανθρώπινη δύναμη και την εικόνα της καταστροφής μέσα από αθώα παιδικά μάτια.

No.3

Princess Mononoke Του Hayao Miyazaki

Πρωταγωνιστούν: Yôji Matsuda, Yuriko Ishida, Yûko Tanaka

Η Πριγκίπισσα Μονονόκε κυκλοφόρησε το 1997 και είναι η ταινία που ουσιαστικά έκανε το στούντιο γνωστό σε όλα τα μήκη και πλάτη της υφηλίου και αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της τέχνης των κινουμένων σχεδίων. Ο νεαρός πρίγκιπας Ashitaka, στην προσπάθεια να σώσει το χωριό του από έναν δαίμονα με τη μορφή μεγάλου αγριογούρουνου, «μολύνεται» ο ίδιος από το κακό πνεύμα και εγκαταλείπει το χωριό του, ώστε να βρει τον θεό του δάσους με μορφή Ελαφιού, που ίσως αναιρέσει την κατάρα. Ανάμεσα στους θεούς του δάσους και τους ανθρώπους μαίνεται ένας πόλεμος καθώς η Lady Eboshi, μια πανούργα γυναίκα η οποία με τη βια έχει αποξυλώσει μια περιοχή, στήνοντας μια μικρή πόλη και ορυχεία σιδήρου τα όποια έχουν κάνει τη γη άγονη. Απέναντι της σε αυτό το εγχείρημα, είναι η San, μια νεαρή κοπέλα που είναι σύντροφος της λύκαινας θεάς Moro. Η ταινία απεικονίζει τον αέναο πόλεμο μεταξύ ανθρώπου και περιβάλλοντος με βάση όμως τους θρύλους και τις παραδόσεις της χώρας αντλώντας υλικό από αυτές και σεναριακά συνδεδεμένες με τα παραμύθια. Συν τοις άλλοις, δεν υπάρχει ίχνος μανιχαϊσχμού στην ταινία. Τα κριτήρια για τις πράξεις του κάθε ήρωα δεν αντλούνται μόνο από την κακία ή την καλοσύνη τους, αλλά με βάση ρεαλιστικούς ανθρώπινους παράγοντες, καθιστώντας έτσι τους ήρωες ώριμους χαρακτήρες, πέραν του κλασσικού κινουμένου σχεδίου. Όπως και στο Τότορο, έτσι και εδώ ο Μιγιαζάκι, δείχνει το βαθύτατο περιβαντολλογικό του ενδιαφέρον μαζί με το αίσθημα της οικολογικής συνείδησης, στηλιτεύοντας με έμμεσο τρόπο την ανθρώπινη απληστία, δίνοντας όμως στους ανθρώπους της ταινίας, την ευκαιρία να προσπαθήσουν να αλλάξουν το όποιο κακό να έχουν πιθανώς εκθρέψει.

No.2

Howl’s Moving Castle Του Hayao Miyazaki

Πρωταγωνιστούν: Chieko Baishô, Takuya Kimura, Tatsuya Gashûin

Στο Κινούμενο Κάστρο, το οποίο διένειμε στις αίθουσες ανά τον κόσμο η Disney, βλέπουμε έναν ακόμα πιο ώριμο και μεστό Χαγιάο Μιγιαζάκι να παραδίδει ένα βαθύτατα αντιπολεμικό έργο, το οποίο σύμφωνα με τον ίδιο εμπνεύστηκε από την Αμερικανική εισβολή στο Ιράκ. Η ταινία πραγματεύεται την ιστορία της Sofi, μιας νεαρής κοπέλας η οποία μετατρέπεται από μια μάγισσα σε ηλικιωμένη γυναίκα ενενήντα χρονών και έτσι συναντά το κινούμενο κάστρο του Hauru, ενός νεαρού όμορφου μάγου ο οποίος ενδεχομένως είναι και ο μόνος που μπορεί να σπάσει την κατάρα και να την επαναφέρει στη φυσική της μορφή. Συνταξιδιώτες σε αυτό το ταξίδι είναι το σκιάχτρο, ο μαθητευόμενος του Hauru, Markl και η φλόγα που δίνει ζωή στο κάστρο ο δαίμονας Calsifer. Ένας πόλεμος είναι όμως εν εξελίξει και τα δυο στρατόπεδα προσπαθούν να στρατολογήσουν τον Hauru, με εκείνον να πολεμά πότε με τη μια πλευρά και πότε με την άλλη. Στο τέλος οι κατάρες λύνονται, το σκιάχτρο που ήταν άνθρωπος και πρίγκιπας ενός μακρινού βασιλείου ελευθερώνεται, ο πόλεμος τερματίζεται και ο Hauru με την Sofi και τους υπόλοιπους φεύγουν ψηλά στον ουρανό με ένα καινούριο ιπτάμενο κάστρο το οποίο ενδεχομένως είναι μια μορφή έμμεσης μνείας, στο Κάστρο στον Ουρανό, δημιούργημα του ίδιου σκηνοθέτη. Πρόκειται για ένα αισθητικό και καλλιτεχνικό υπερθέαμα, με τα χρώματα και το animation να ξεχωρίζουν για ακόμη μια φορά, δείχνοντας γιατί η χώρα, το στουντιο και ο Μιγιαζάκι, θεωρούνται από τους καλύτερους στον κόσμο στο είδος τους.

No.1

Spirited Away Του Hayao Miyazaki

Πρωταγωνιστούν: Rumi Hiiragi, Miyu Irino, Mari Natsuki

Το Spirited Away ή Ταξίδι στη Χώρα των Πνευμάτων, θεωρείται κατ’ ομολογίαν η καλύτερη στιγμή στην τριαντάχρονη ιστορία του στούντιο. Κερδίζοντας ένα Oscar, αυτό της καλύτερης ταινίας κινουμένων σχεδίων και έχοντας αρκετά στοιχεία από την Ιαπωνική παράδοση και πιο συγκεκριμένα το θέατρο με τον Απρόσωπο που φορά μάσκα του θεάτρου Noh, τον Haku ο οποίος μεταμορφώνεται σε δράκο ή τα λουτρά, τα οποία ωστόσο δεν είναι τόσο αθώα. Η Τσίχιρο βρίσκεται σε ένα ταξίδι με τους γονείς της στην εξοχή, όταν σταματάνε μπροστά σε ένα άγαλμα αρχαίου θεού μπροστά από ένα τούνελ που φράζει το δρόμο. Περιπλανώμενοι για λίγο πέρα από το σημείο αυτό πεζοί, οι γονείς της Τσίχιρο γίνονται άπληστοι και ως τιμωρία μετατρέπονται σε γουρούνια και η κόρη τους βρίσκεται χωρίς να το καταλάβει παγιδευμένη στον κόσμο των πνευμάτων. Εκεί η Yubaba, η μάγισσα που είναι υπεύθυνη για τη λειτουργία των λουτρών την αναγκάζει να δουλέψει για εκείνη αλλάζοντας το όνομά της σε Σεν. Ο Haku ο οποίος είναι και εκείνος ένας νεαρός που πλέον έχει ξεχάσει το όνομά του και τη βοηθάει να επιβιώσει, την συμβουλεύει να μην κάνει το ίδιο, διαφορετικά θα μείνει για πάντα παγιδευμένη στον κόσμο αυτό. Τελικά μέσα από τις περιπέτειες και όσους συναντά η Τσίχιρο θα καταφέρει να επιστρέψει στον πραγματικό κόσμο και τους γονείς της που έχουν γίνει ξανά άνθρωποι, δίχως να θυμούνται κάτι. Η ταινία ενώ φαινομενικά μοιάζει  ακόμα ένα όμορφο παραμύθι, κρύβει μυστικά όπως αυτό των πορνείων και της παιδικής εκμετάλλευσης, τα οποία καλύπτονται μέσα από τα λουτρά, όπως και η απληστία η οποία μεταμορφώνει ουσιαστικά τους γονείς του κοριτσιού σε γουρούνια, ενώ παράλληλα η μετάβαση από τον πραγματικό κόσμο στον αντίστοιχο των πνευμάτων και η επιστροφή συμβολίζουν το ταξίδι της ενηλικίωσης.

Συνοψίζοντας, είναι γνωστό πως η Ιαπωνία έχει κάνει τεράστια βήματα στον τρόπο με τον οποίο σκηνοθετούν ταινίες κινουμένων σχεδίων, καθιστώντας απαραίτητο σχεδόν για τις μεγαλύτερες εταιρείες παραγωγής ταινιών τέτοιου είδους, (βλ. Disney, Dreamworks) να έχουν στην ομάδα τους Ιάπωνες σχεδιαστές. Η μαζικοποίηση και η τεράστια βιομηχανία των anime και των manga, έχουν βοηθήσει εξίσου στην εξάπλωση του είδους με το Studio Ghibli και τις ταινίες του όμως να παραμένουν σταθερά στην κορυφή ως μερικά, από τα αρτιότερα και αισθητικά αριστουργήματα του Ιαπωνικού κινηματογράφου, μετά τις ταινίες του μεγάλου Ιάπωνα σκηνοθέτη Akira Kurosawa. Εν συντομία, έγινε αναφορά σε ταινίες που θεωρητικά απευθύνονται σε παιδιά με βάση την ευρέως διαδεδομένη άποψη, πως τα καρτούν είναι για μικρότερες ηλικίες-πολυδιάστατες και πολυεπίπεδες, με αρκετά κρυφά και φανερά νοήματα, εξαιρετικές μουσικές, σκηνοθεσίες και στοιχεία από λαϊκές παραδόσεις, οι οποίες στη δύση είναι σχεδόν άγνωστες. Καθίστε αναπαυτικά λοιπόν και απολαύστε τη μαγεία μέσα από τη φαντασία και τα μάτια αυτών των σπουδαίων δημιουργών.

Καλές προβολές

Κείμενο: Παύλος Γκολομάζος (Lavart)


Πηγές φωτογραφιών: 1, 2, 3, 4, 5

➔ Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις και όλα τα πιο πρόσφατα άρθρα της Lavart στο lavart.gr

Κοινοποίηση

YelloWizard.gr
YelloWizard.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ