Η αναζήτηση της πνευματικής φώτισης έχει οδηγήσει ιστορικά σε ακραίες μορφές ασκητισμού.
Μία από τις πιο εντυπωσιακές, αλλά και σκοτεινές πρακτικές στην ιστορία των θρησκειών καταγράφεται στη βόρεια Ιαπωνία, και συγκεκριμένα στην επαρχία Γιαμαγκάτα. Εκεί, μοναχοί της βουδιστικής σχολής Σίνγκον (Shingon) υποβάλλονταν στη διαδικασία του Σοκουσινμπούτσου (Sokushinbutsu), την εκούσια αυτο-μουμιοποίησή τους, ενόσω βρίσκονταν ακόμη εν ζωή.
Μακριά από κάθε έννοια μυθοπλασίας, η πρακτική αυτή αποτελούσε ένα πραγματικό, σχολαστικό τελετουργικό που δοκίμαζε τα απόλυτα όρια της ανθρώπινης βιολογίας και θέλησης.
Λευκάδιος Χερν: Ένας από τους εθνικούς ποιητές της Ιαπωνίας είχε ελληνική καταγωγή
Η φιλοσοφία πίσω από την πράξη
Για τους μοναχούς της παράδοσης Σίνγκον, ο θάνατος μέσω του Sokushinbutsu δεν θεωρούνταν αυτοκτονία, αλλά η ύψιστη πράξη αυταπάρνησης και συμπόνιας. Ο στόχος δεν ήταν απλώς η λήξη της ζωής, αλλά η μετάβαση στην κατάσταση του «ζωντανού Βούδα». Πίστευαν ότι, διατηρώντας το σώμα τους άφθαρτο, θα μπορούσαν να παραμείνουν σε μια κατάσταση αιώνιου, βαθύ διαλογισμού. Με αυτόν τον τρόπο, θα λειτουργούσαν ως προστάτες, αναλαμβάνοντας τον πόνο της ανθρωπότητας και καθοδηγώντας τους πιστούς προς τη σωτηρία.
Η εξαντλητική διαδικασία των τριών σταδίων
Η μετατροπή ενός ζωντανού οργανισμού σε μούμια απαιτούσε την αφαίρεση κάθε ίχνους λίπους και υγρασίας από το σώμα, προκειμένου να αποτραπεί η φυσική σήψη. Το τελετουργικό διαρκούσε συνήθως πάνω από 3.000 ημέρες και χωριζόταν σε τρία αυστηρά στάδια.
Πρώτο στάδιο (1.000 ημέρες): Ο μοναχός άλλαζε ριζικά τη διατροφή του, περνώντας στη δίαιτα «Mokujikigyo» (δίαιτα όσων τρώνε δέντρα). Τρεφόταν αποκλειστικά με ξηρούς καρπούς, σπόρους και φρούτα που συνέλεγε από το γειτονικό δάσος, ενώ υποβαλλόταν σε έντονη σωματική άσκηση. Ο σκοπός ήταν η απόλυτη εξάλειψη του σωματικού λίπους.
Δεύτερο στάδιο (1.000 ημέρες): Η διατροφή γινόταν ακόμη πιο περιοριστική, περιλαμβάνοντας μόνο φλοιούς δέντρων και ρίζες πεύκων. Παράλληλα, ο μοναχός ξεκινούσε την κατανάλωση ενός τοξικού τσαγιού που παρασκευαζόταν από τον χυμό του δέντρου Urushi (ο ίδιος χυμός χρησιμοποιείται για το λούστρο των ιαπωνικών επίπλων). Αυτό το εξαιρετικά δηλητηριώδες αφέψημα προκαλούσε συνεχείς εμετούς και εφίδρωση, απομακρύνοντας ταχέως τα υγρά του σώματος. Το σημαντικότερο όμως ήταν ότι καθιστούσε τη σάρκα τοξική, λειτουργώντας ως εσωτερικό συντηρητικό και αποτρέποντας την αποσύνθεση από τα έντομα μετά τον θάνατο.
Τρίτο στάδιο (1.000 ημέρες): Φτάνοντας στο τελικό στάδιο, ο εξασθενημένος μοναχός κλεινόταν εθελοντικά σε έναν στενό, υπόγειο πέτρινο θάλαμο, ο οποίος ήταν τόσο μικρός που του επέτρεπε μόνο να κάθεται σε στάση λωτού. Μοναδική του επαφή με τον έξω κόσμο ήταν ένας μικρός σωλήνας από μπαμπού για να αναπνέει και ένα καμπανάκι. Κάθε μέρα, χτυπούσε το καμπανάκι για να ειδοποιεί τους αδελφούς του ότι βρισκόταν ακόμη εν ζωή. Όταν ο ήχος σταματούσε, ο σωλήνας αφαιρούνταν και ο τάφος σφραγιζόταν εντελώς για τις υπόλοιπες 1.000 ημέρες του τελετουργικού.
Η αποκάλυψη και η αναγνώριση
Μετά την πάροδο του απαιτούμενου χρόνου, οι υπόλοιποι μοναχοί άνοιγαν τον τάφο για να επιθεωρήσουν το αποτέλεσμα. Εάν το σώμα είχε διατηρηθεί άθικτο και είχε μουμιοποιηθεί επιτυχώς, ο μοναχός ανακηρυσσόταν Βούδας. Οι πιστοί τον έντυναν με πολυτελή ιερά άμφια και τον τοποθετούσαν στον ναό για δημόσιο προσκύνημα.
Σε περίπτωση που το σώμα είχε υποκύψει στη φυσιολογική φθορά, ο μοναχός λάμβανε τον βαθύτατο σεβασμό της κοινότητας για την αντοχή και την προσπάθειά του, αλλά ο τάφος σφραγιζόταν ξανά και δεν του αποδιδόταν ο τίτλος του Βούδα.
Η πρακτική του Sokushinbutsu απαγορεύτηκε οριστικά από την ιαπωνική κυβέρνηση στα τέλη του 19ου αιώνα. Σήμερα, πιστεύεται ότι εκατοντάδες μοναχοί επιχείρησαν τη διαδικασία, αλλά ελάχιστοι το κατάφεραν. Περίπου 24 τέτοιες μούμιες σώζονται ακόμα σε ναούς της βόρειας Ιαπωνίας, αποτελώντας σιωπηλούς μάρτυρες μιας εποχής όπου η ανθρώπινη προσήλωση σε ένα ιδανικό μπορούσε να νικήσει τη βιολογική νομοτέλεια.
Χιροσίμα – Ναγκασάκι: 10 αποφθέγματα από τη «Βίβλο» που συντάραξε την Ιαπωνία
