Ετοιμαστείτε για μια κατάδυση σε μια άβυσσο που δεν ζητά συγχώρεση, αλλά υποταγή. Η απογοήτευση εδώ δεν είναι μια παθητική θλίψη, είναι μια μανιακή αποκάλυψη, ένας χορός έκστασης πάνω στα αποκαΐδια της ελπίδας.
Όταν ο έρωτας γκρεμίζεται, δεν αφήνει πίσω του κενό, αλλά μια γυμνή, ωμή αλήθεια που πάλλεται από ζωή. Είναι η στιγμή που η Κική Δημουλά μας ψιθυρίζει πως η απουσία είναι ο μόνος μάρτυρας που δεν ψεύδεται ποτέ, μετατρέποντας τον ανεκπλήρωτο καημό σε μια παρουσία πιο δυνατή από τη σάρκα.
Είναι η ώρα που ο Σοφοκλής λύνει τα δεσμά του ακαταμάχητου Θεού που τρελαίνει τους θνητούς, παρασέρνοντας τα μυαλά στ’ άδικο, ενώ ο Σεφέρης μας κρατά σφιχτά από τα λαγόνια μέσα στη φυγή, αναζητώντας έναν λόγο για να μη θέλουμε να πεθάνουμε με τόσο πάθος. Εδώ, το αίμα ανάβει με την επίκληση του Καβάφη, όταν η μνήμη του σώματος ξυπνά και διεκδικεί το χθες σαν να είναι τώρα, και η Πολυδούρη στολίζεται το στέμμα της ύπαρξής της μόνο και μόνο γιατί αγαπήθηκε, μετατρέποντας τον θάνατο στο πιο γλυκό πέρασμα.
Και στο τέλος, ο Χριστιανόπουλος μας γδέρνει με την πιο διονυσιακή παραδοχή: ο έρωτας είναι μια υποταγή μέχρι το μεδούλι, μια επαλήθευση της απόλυτης μοναξιάς μας πάνω σε ένα δυσκολοκατάχτητο κορμί. Αυτά τα έξι ποιήματα είναι μια ιεροτελεστία κάθαρσης. Μην ψάξετε για παρηγοριά. Ψάξτε για την έκσταση που κρύβει η συντριβή, γιατί μόνο ανάμεσα στα ερείπια, η ψυχή μπορεί να χορέψει χωρίς ντροπή, χωρίς πέπλα, εντελώς γυμνή και ελεύθερη.
Κική Δημουλά – Ο μόνος αξιόπιστος μάρτυρας ότι ζήσαμε, είναι η απουσία μας
Κλείνουν οι ανεκπλήρωτοι έρωτες; Μακάρι. Θα ήταν μια κάποια σωτηρία να ξέρουμε πως οδηγεί κάπου αυτή η λατρεία, να μην ξέρουμε ήδη πως όλα όσα κάνουμε και σκεφτόμαστε, ενισχύουν απλώς μια πεποίθηση που θα καταλήξει να μας καταστρέφει συναισθηματικά. Αλλά δεν είναι τόσο τραγικά όσο μπορεί ν’ ακούγονται, είναι άδοξα πολλές φορές αλλά ενισχύουν την ύπαρξή μας. Ο έρωτας -όποια μορφή κι εάν έχει- μας κάνει παρόντες στη ζωή, ακόμα κι όταν αυτός απουσιάζει στην πραγματικότητα. Είναι ένα από τα πολλά παράδοξα που τον συνοδεύουν και τον κάνουν μάλλον τόσο ακαταμάχητο. Ήταν αλήθεια, όσο κι εάν προσπαθούν αυτοί που βρίσκονται έξω από αυτό να υποστηρίξουν το αντίθετο. Λίγοι -που το έχουν νιώσει- καταλαβαίνουν πως αυτή είναι η πραγματικότητα και ζουν ακόμα και με τη σκέψη αυτού του ανθρώπου. Γιατί εν τέλει αυτή μένει.
Σοφοκλής – Ύμνος στον έρωτα
“Έρωτα που ‘σαι ακαταμάχητος
Έρωτα που τα πλούτη εξανεμίζεις
που ξενυχτάς στα απαλά
μάγουλα της κοπέλας,
που βρίσκεσαι ακόμα και στα πέλαγα
ή και στις κατοικίες των ξωμάχων.
Να σ’ αποφύγει εσένα δεν μπορεί
Ούτε θνητός ούτε αθάνατος
Κι αυτόν που τον κατέχεις τον τρελαίνεις.
Εσύ και των δικαίων τα μυαλά
Τα παρασέρνεις στ’ άδικο. Για σένα
ακόμα και ομοαίματοι μαλώνουν.”
Φυγή, του Γιώργου Σεφέρη
Δεν ήταν άλλη η αγάπη μας
έφευγε ξαναγύριζε και μας έφερνε
ένα χαμηλωμένο βλέφαρο πολύ μακρινό
ένα χαμόγελο μαρμαρωμένο, χαμένο
μέσα στο πρωινό χορτάρι
ένα παράξενο κοχύλι που δοκίμαζε
να το εξηγήσει επίμονα η ψυχή μας.
H αγάπη μας δεν ήταν άλλη ψηλαφούσε
σιγά μέσα στα πράγματα που μας τριγύριζαν
να εξηγήσει γιατί δε θέλουμε να πεθάνουμε
με τόσο πάθος.
Kι αν κρατηθήκαμε από λαγόνια κι αν αγκαλιάσαμε
μ’ όλη τη δύναμή μας άλλους αυχένες
κι αν σμίξαμε την ανάσα μας με την ανάσα
εκείνου του ανθρώπου
κι αν κλείσαμε τα μάτια μας, δεν ήταν άλλη
μονάχα αυτός ο βαθύτερος καημός να κρατηθούμε
μέσα στη φυγή.
Επέστρεφε – Καβάφης
Επέστρεφε συχνά και παίρνε με, αγαπημένη αίσθησις επέστρεφε και παίρνε με- όταν ξυπνά του σώματος η μνήμη, κ’ επιθυμία παληά ξαναπερνά στο αίμα· όταν τα χείλη και το δέρμα ενθυμούνται, κ’ αισθάνονται τα χέρια σαν ν’ αγγίζουν πάλι. Επέστρεφε συχνά και παίρνε με την νύχτα, όταν τα χείλη και το δέρμα ενθυμούνται…
Μόνο γιατί μ’ αγάπησες – Μαρία Πολυδούρη
Δεν τραγουδώ παρά γιατί μ’ αγάπησες
στα περασμένα χρόνια.
Και σε ήλιο, σε καλοκαιριού προμάντεμα
και σε βροχή, σε χιόνια,
δεν τραγουδώ παρά γιατί μ’ αγάπησες.
Μόνο γιατί με κράτησες στα χέρια σου
μια νύχτα και με φίλησες στο στόμα,
μόνο γι’ αυτό είμαι ωραία σαν κρίνο ολάνοιχτο
κ’ έχω ένα ρίγος στην ψυχή μου ακόμα,
μόνο γιατί με κράτησες στα χέρια σου.
Μόνο γιατί τα μάτια σου με κύτταξαν
με την ψυχή στο βλέμμα,
περήφανα στολίστηκα το υπέρτατο
της ύπαρξής μου στέμμα,
μόνο γιατί τα μάτια σου με κύτταξαν.
Μόνο γιατί όπως πέρνα με καμάρωσες
και στη ματιά σου να περνάη
είδα τη λυγερή σκιά μου, ως όνειρο
να παίζει, να πονάη,
μόνο γιατί όπως πέρναα με καμάρωσες.
Γιατί, μόνο γιατί σε σέναν άρεσε
γι’ αυτό έμεινεν ωραίο το πέρασμά μου.
Σα να μ’ ακολουθούσες όπου πήγαινα,
σα να περνούσες κάπου εκεί σιμά μου.
Γιατί, μόνο γιατί σε σέναν άρεσε.
Μόνο γιατί μ’ αγάπησες γεννήθηκα,
γι’ αυτό η ζωή μου εδόθη.
Στην άχαρη ζωή την ανεκπλήρωτη
μένα η ζωή πληρώθη.
Μόνο γιατί μ’ αγάπησες γεννήθηκα.
Μονάχα για τη διαλεχτήν αγάπη σου
μου χάρισε η αυγή ρόδα στα χέρια.
Για να φωτίσω μια στιγμή το δρόμο σου
μου γέμισε τα μάτια η νύχτα αστέρια,
μονάχα για τη διαλεχτήν αγάπη σου.
Μονάχα γιατί τόσο ωραία μ’ αγάπησες
έζησα, να πληθαίνω
τα ονείρατά σου, ωραίε που βασίλεψες
κ’ έτσι γλυκά πεθαίνω μονάχα γιατί τόσο ωραία μ’ αγάπησες.
Έρωτας (Ντίνος Χριστιανόπουλος)
Να σου γλείψω τα χέρια
να σου γλείψω τα πόδια.
Η αγάπη κερδίζεται με την υποταγή.
Δεν ξέρω πως αντιλαμβάνεσαι εσύ τον Έρωτα.
Δεν είναι μόνο μούσκεμα χειλιών,
φυτέματα αγκαλιασμάτων στις μασχάλες,
συσκότιση παραπόνου,
παρηγοριά σπασμών.
Είναι προπάντων επαλήθευση της μοναξιάς μας
όταν επιχειρούμε να κουρνιάσουμε
σε δυσκολοκατάχτητο κορμί.
Η νομοτελειακή πτώση της «αμαρτίας» από τον Καρυωτάκη: «Στα στήθια σου τον άφησες να γείρει…»
