Ο Άλντους Χάξλευ πιο ψύχραιμος από τους ιδεολόγους, πιο διορατικός από τους προφήτες, έγραφε σαν άνθρωπος που πίστευε βαθιά ότι τα έθνη δεν είναι μνημεία, αλλά καθρέφτες, ό,τι βλέπεις στη μεγάλη κλίμακα το έχεις ήδη κάνει στη μικρή.
Στο «Ο Τυφλός Λυτρωτής», ο Χάξλευ μας μιλάει με εκείνο το κοφτερό, σχεδόν άβολο ύφος του: «Τα κράτη δεν υπάρχουν, υπάρχουν μόνο άνθρωποι». Κι αυτή είναι ίσως η πιο σκληρή παρηγοριά που θα μπορούσε να προσφέρει ένας στοχαστής του 20ού αιώνα. Γιατί αν τα έθνη είναι προεκτάσεις μας, τότε και η βία τους, και η ακεραιότητά τους, και οι αυταπάτες τους… ξεκινούν από το δικό μας σαλόνι, από τις δικές μας μύχιες επιθυμίες.
Ο Χάξλευ δεν χαρίζεται. Μας υπενθυμίζει ότι οι πιο σκοτεινές σελίδες της ιστορίας – από τον Χίτλερ έως τον Στάλιν – δεν γράφτηκαν από «τέρατα», αλλά από ανθρώπους που απλώς επέτρεψαν στους ηγέτες τους να πραγματοποιήσουν, με εκπρόσωπο, όσα δεν τολμούσαν να κάνουν οι ίδιοι.
Οι προειδοποιήσεις του Χάξλεϋ: «Στην επόμενη γενιά περίπου, θα υπάρχει μια …»
Άλντους Χάξλεϋ, Ο Τυφλός Λυτρωτής – Εκδόσεις Scripta
«Τα Έθνη δεν πρόκειται να αλλάξουν τις εθνικές πολιτικές τους εάν δεν αλλάξουν οι άνθρωποι τις προσωπικές πολιτικές τους». Τα κράτη και τα έθνη δεν υπάρχουν ως τέτοια. Υπάρχουν μόνο άνθρωποι. Ομάδες ανθρώπων που κατοικούν σε ορισμένες περιοχές και υπακούουν σε συγκεκριμένες επιταγές.
Τα Έθνη δεν πρόκειται να αλλάξουν τις εθνικές πολιτικές τους εάν δεν αλλάξουν οι άνθρωποι τις προσωπικές πολιτικές τους.
Όλες οι κυβερνήσεις, ακόμη και του Χίτλερ, ακόμη και του Στάλιν ή και του Μουσολίνι, είναι αντιπροσωπευτικές. Η συμπεριφορά ενός έθνους σήμερα δεν είναι παρά προβολή, σε μεγαλύτερη κλίμακα, της ατομικής συμπεριφοράς.
Ή, μάλλον, για να είμαστε πιο ακριβείς, προβολή σε μεγαλύτερη κλίμακα των μύχιων ατομικών επιθυμιών και προθέσεων. Γιατί πολύ θα θέλαμε όλοι μας να φερόμαστε πολύ χειρότερα από αυτό που μας επιτρέπει η συνείδηση μας και ο σεβασμός προς την κοινή γνώμη.
Ένα από τα μεγαλύτερα θέλγητρα του πατριωτισμού – να πραγματοποιεί τις χειρότερες επιθυμίες μας. Στο πλαίσιο του έθνους μας έχουμε κι εμείς τη δυνατότητα να φερόμαστε, δι’ εκπροσώπου, σκληρά και ανέντιμα. Σκληρά και ανέντιμα, και μάλιστα, με αίσθημα βαθιάς αρετής. Να νιώθουμε τρυφερότητα και περηφάνια απέναντι στον φόνο, στο ψέμα, στα βασανιστήρια, για χάρη της πατρίδας.
Οι καλύτερες πολιτικές σε διεθνές επίπεδο αποτελούν προβολές των προσωπικών αγαθών προθέσεων και επιθυμιών, και πρέπει ταυτόχρονα να είναι εξίσου καλές σε διαπροσωπικό επίπεδο. Η προπαγάνδα του ειρηνισμού οφείλει να απευθύνεται τόσο στους ανθρώπους όσο και στις κυβερνήσεις πρέπει να ξεκινά την ίδια στιγμή από την περιφέρεια και το κέντρο.
