Η φιλία μεταξύ γυναίκας και άνδρα έχει συζητηθεί πολύ μέσα στους αιώνες. Πού καταλήγουν οι έρευνες και η φιλοσοφία επάνω στο ζήτημα;
Είναι το ερώτημα που έχει διαλύσει παρέες, έχει εμπνεύσει ταινίες (θυμήσου το «Όταν ο Χάρι γνώρισε τη Σάλι») και συνεχίζει να προκαλεί αμηχανία. Μπορούν ένας άνδρας και μια γυναίκα να είναι «κολλητοί» χωρίς το σεξ να μπει στη μέση σαν ενοχλητικός συγγενής;
Η σύντομη απάντηση είναι «Ναι, αλλά με αστερίσκους». Η μακροσκελής απάντηση ακολουθεί παρακάτω, χωρισμένη σε δύο στρατόπεδα: Τους επιστήμονες και τους ποιητές.
Το απόφθεγμα της ημέρας από την Κική Δημουλά: «Αυτοί που αγαπάμε είμαστε…»
1. Η ετυμηγορία της επιστήμης: Η «Μεγάλη Παρεξήγηση»
Αν ρωτήσεις την Εξελικτική Ψυχολογία, θα σου πει ότι η φιλία μεταξύ των δύο φύλων είναι ένα σχετικά καινούργιο «πείραμα» στην ιστορία του ανθρώπου. Και τα αποτελέσματα των ερευνών δείχνουν ότι υπάρχει ένα χάσμα αντίληψης.
Οι άνδρες υπερεκτιμούν το ερωτικό ενδιαφέρον: Σε μια διάσημη μελέτη του Πανεπιστημίου του Wisconsin, διαπιστώθηκε ότι οι άνδρες φίλοι έλκονται σωματικά από τις γυναίκες φίλες τους πολύ περισσότερο από το αντίστροφο. Το πιο ενδιαφέρον; Οι άνδρες έχουν την τάση να πιστεύουν (λανθασμένα) ότι και οι φίλες τους νιώθουν την ίδια έλξη για αυτούς.
Οι γυναίκες υποτιμούν την κατάσταση: Αντίθετα, οι γυναίκες τείνουν να πιστεύουν ότι η έλλειψη ερωτικού ενδιαφέροντος από πλευράς τους είναι αμοιβαία. Κοινώς, εκείνη νομίζει ότι είναι «αδέρφια», ενώ εκείνος περιμένει σιωπηλά την ευκαιρία του.
Το κόστος της φιλίας: Έρευνες έδειξαν ότι η σεξουαλική έλξη θεωρείται πιο συχνά «βάρος» παρά «όφελος» σε μια φιλία. Ωστόσο, η φιλία μπορεί να επιβιώσει και να είναι εξαιρετικά ποιοτική, αρκεί να ξεπεραστεί αυτός ο σκόπελος.
2. Τι είπαν οι Φιλόσοφοι και οι Λογοτέχνες
Εκεί που η επιστήμη μιλάει για ορμόνες, οι διανοητές μιλούν για την ψυχή και την αισθητική.
Όσκαρ Ουάιλντ: Το απόλυτο «Όχι»
Ο Ιρλανδός συγγραφέας ήταν κατηγορηματικός και κυνικός:
«Μεταξύ ανδρών και γυναικών δεν υπάρχει φιλία. Υπάρχει πάθος, υπάρχει έχθρα, υπάρχει λατρεία, υπάρχει αγάπη, αλλά όχι φιλία.» Για τον Ουάιλντ, η ένταση ανάμεσα στα δύο φύλα είναι τόσο μεγάλη που δεν επιτρέπει την ηρεμία που απαιτεί η φιλία.
Φρίντριχ Νίτσε: Το «Ναι» με προϋποθέσεις
Ο Νίτσε είχε μια πιο πρακτική (και λίγο κακεντρεχή) προσέγγιση. Πίστευε ότι η φιλία είναι δυνατή, αρκεί να υπάρχει μια μικρή… αηδία:
«Οι γυναίκες μπορούν πολύ καλά να συνάψουν φιλία με έναν άνδρα αλλά για να διατηρηθεί αυτή, πρέπει να βοηθήσει και μια μικρή σωματική αντιπάθεια.» Παρόλα αυτά, ο Νίτσε θεωρούσε τη φιλία ως την ύψιστη μορφή αγάπης, ανώτερη ακόμα και από τον έρωτα, γιατί βασίζεται σε κοινά ιδανικά και όχι στην κτήση.
Ο «Κανόνας» του Χάρι (When Harry Met Sally)
Η σύγχρονη ποπ κουλτούρα συνόψισε το πρόβλημα στην ατάκα του Χάρι:
«Οι άντρες και οι γυναίκες δεν μπορούν να είναι φίλοι γιατί το σεξ μπαίνει πάντα στη μέση.» Στο τέλος της ταινίας, βέβαια, παντρεύονται, επιβεβαιώνοντας κατά μία έννοια ότι η φιλία ήταν απλώς το προοίμιο του έρωτα.
Πού καταλήγουμε;
Μπορούν να είναι φίλοι; Ναι, αν:
Υπάρχει ξεκάθαρη έλλειψη ερωτικής έλξης και από τους δύο (το «τεστ του Νίτσε»).
Είναι και οι δύο ευτυχισμένοι σε άλλες σχέσεις.
Έχουν την ωριμότητα να αγνοήσουν τη βιολογία τους.
Διαφορετικά, όπως λένε και οι έρευνες, μάλλον κάποιος από τους δύο (συνήθως ο άνδρας) ζει σε μια πλάνη, περιμένοντας τη στιγμή που το «φίλοι» θα γίνει κάτι άλλο.
Τελικά, πόσο κρατάει ο έρωτας ; Οι έρευνες μας δίνουν και αριθμούς
