Το πιο ισχυρό μάθημα ζωής από το «Χόμπιτ» κρύβεται σε μία μόνο σκηνή

Εν συντομία το άρθρο: Η μεγαλύτερη παρακαταθήκη του Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν δεν κρύβεται στις επικές μάχες, αλλά στη στερνή συνειδητοποίηση ενός βασιλιά που τυφλώθηκε από την απληστία. Ο Θόριν Δρυάσπις, λίγο πριν ξεψυχήσει, αναγνωρίζει πως αν οι άνθρωποι αγαπούσαν περισσότερο την εστία, τη συντροφικότητα και τη χαρά παρά τον συσσωρευμένο χρυσό, ο κόσμος θα ήταν απλώς καλύτερος.

 Είναι μια υπενθύμιση πως ο αληθινός ηρωισμός δεν βρίσκεται στην εξουσία, αλλά στα απλά, καθημερινά πράγματα ακριβώς όπως ο σπόρος ενός βελανιδιού που κρύβει μέσα του την ίδια τη ζωή, σε αντίθεση με το άψυχο χρυσάφι.

LOTR: Ποιες είναι οι λέξεις που τραγουδούν τα ξωτικά στο θρήνο τους στον Γκάνταλφ;

Για να εμβαθύνουμε: Η «Νόσος του Δράκου» …

Λίγο πριν αφήσει την τελευταία του πνοή στο πεδίο της Μάχης των Πέντε Στρατών στο Χόμπιτ, ο Θόριν Δρυάσπις αποβάλλει τον μανδύα του βασιλιά. Εκείνη τη στιγμή, όπως αποτυπώθηκε αριστουργηματικά μέσα από τον κινηματογραφικό φακό του Πίτερ Τζάκσον, δεν βλέπουμε έναν ηγέτη νικημένο, αλλά έναν άνθρωπο που μόλις έχει θεραπευτεί από τη μεγαλύτερη ασθένεια.

Απευθυνόμενος στον Μπίλμπο Μπάγκινς, το ταπεινό Χόμπιτ που κάποτε περιφρόνησε, ο Θόριν συμπυκνώνει ολόκληρο τον ηθικό άξονα του έργου: 

«Αν περισσότεροι άνθρωποι εκτιμούσαν το σπίτι τους, το φαγητό και τη χαρά της παρέας περισσότερο από τον χρυσό, τότε αυτός ο κόσμος θα ήταν πολύ καλύτερος» (If more of us valued food and cheer and song above hoarded gold, it would be a merrier world).

Στην ταινία (Πίτερ Τζάκσον): Η σκηνή υπάρχει κανονικά στη Μάχη των Πέντε Στρατών, αλλά οι σεναριογράφοι συμπύκνωσαν ελαφρώς τη φράση για να ταιριάζει με τη δραματικότητα της στιγμής. Ο Θόριν λέει στον Μπίλμπο λίγο πριν ξεψυχήσει:

«Go back to your books, and your armchair. Plant your tree, watch it grow. If more of us valued home above gold, it would be a merrier world».

Αυτή η μεταστροφή στα ουσιώδη αποτελεί ένα διαχρονικό ηθικό αντίβαρο σε έναν κόσμο γεμάτο φιλοδοξία και αυτοκαταστροφή. Ο Θόριν, που μέθυσε από τη δύναμη του πλούτου – της εξουσίας, συνειδητοποιεί στο τέλος πως τα πετράδια του Έρεμπορ είναι άψυχα μπροστά στα κοινά βιώματα που μοιράζεσαι με τους άλλους.

Ο Τόλκιν τοποθετεί απέναντι στον αμύθητο πλούτο του βουνού έναν ισχυρό φιλοσοφικό συμβολισμό: τον καρπό βελανιδιάς που έφερε μαζί του ο Μπίλμπο από το Σάιρ. 

Ενώ ο Θόριν υποτάχθηκε στον χρυσό, ο Μπίλμπο κράτησε στα χέρια του την υπόσχεση της ρίζας και της δημιουργίας. Το βιβλίο, που ξεκινά με τον φόβο του Χόμπιτ πως η περιπέτεια θα του στερήσει την ηρεμία του, καταλήγει με τη συνειδητή επιλογή του να επιστρέψει σε αυτήν. 

Διότι η διατήρηση της ειρήνης δεν είναι λιγότερο γενναία από τη μάχη. Τελικά, ο κόσμος μας έχει ανάγκη και από τα δύο είδη ηρωισμού: αυτόν της μάχης για την υπεράσπιση των ιδανικών μας, και αυτόν της επιστροφής στις ρίζες όταν η ειρήνη επικρατήσει.

LOTR: Γιατί οι Αετοί δε μετεφεραν το δαχτυλίδι και τον Φρόντο στη Μόρντορ;