Ο Μίλαν Κούντερα υπήρξε ο απόλυτος, κυνικός παρατηρητής της ανθρώπινης ψυχής, ο φιλόσοφος που ξεγύμνωσε τις αυταπάτες μας για τον έρωτα, την ελευθερία και το βάρος της ύπαρξης.
Μέσα από το έργο του, απέδειξε πως η ζωή είναι γεμάτη από αμετάκλητες επιλογές, ακριβώς επειδή ζούμε μόνο μία φορά, χωρίς την ευκαιρία της «πρόβας».
Σε αντίθεση με τους ρομαντικούς συγγραφείς που εξιδανικεύουν το πάθος, ο Τσέχος διανοούμενος προσέγγισε τις σχέσεις σαν μια πολύπλοκη σκακιέρα. Αποκρυπτογράφησε τις «άγραφες συμβάσεις» που υπογράφουμε τυφλά στις αρχές ενός έρωτα και κατέγραψε τον ίλιγγο που νιώθουμε όταν στεκόμαστε μπροστά στο κενό των δικών μας επιθυμιών. Τα αποφθέγματά του δεν είναι ευχάριστα τσιτάτα για κοινωνικά δίκτυα· είναι μικρές, οντολογικές μαχαιριές που σε αναγκάζουν να κοιτάξεις τον εαυτό σου στον καθρέφτη.
Μαλβίνα Κάραλη: «Σ’ ευχαριστώ, ακαλλιέργητο πλάσμα» Η τραγική ανατομία του ανάξιου εραστή
16 αποφθέγματα του Μίλαν Κούντερα
1.Αυτό που δίνει κάποιο νόημα στη συμπεριφορά μας, μας είναι πάντοτε απόλυτα άγνωστο.
2.Κάθε ερωτική σχέση βασίζεται σε άγραφες συμβάσεις που οι εραστές τις κλείνουν απρόσεκτα τις πρώτες βδομάδες της αγάπης τους. Βρίσκονται ακόμη σε ονειρική κατάσταση αλλά συνάμα, χωρίς να το ξέρουν, συντάσσουν σαν αδιάλλακτοι δικηγόροι τις λεπτομέρειες του συμβολαίου. Ώ εραστές, τα μάτια σας δεκατέσσερα σ’ αυτές τις επικίνδυνες πρώτες μέρες! Αν σερβίρετε στο σύντροφό σας το πρόγευμα του στο κρεβάτι, θα πρέπει να το συνεχίσετε αυτό για πάντα, αν δεν θέλετε να κατηγορηθείτε αργότερα για έλλειψη αγάπης και για προδοσία.
3.Για να είναι ένας έρωτας αξέχαστος πρέπει τα τυχαία να συναντιόνται σ΄αυτόν από την πρώτη στιγμή.
4. Οι άνθρωποι που γοητεύονται από την ιδέα της προόδου δεν υποψιάζονται ποτέ ότι κάθε βήμα προς τα εμπρός είναι επίσης ένα βήμα στο δρόμο προς το τέλος.”
Μίλαν Κούντερα, Το βιβλίο του γέλιου και της λήθης.
5.Η βαρύτητα, η ανάγκη και η αξία είναι τρεις έννοιες στενά και βαθιά ενωμένες: δεν είναι βαρύ παρά αυτό που είναι αναγκαίο, δεν έχει αξία παρά μόνον ό,τι βαραίνει.”
6.Όταν όμως δεν φροντίζει κανείς καθόλου το σώμα του, γίνεται πιο εύκολα θύμα του.
7.“Η φιλαρέσκεια είναι μια υπόσχεση συνουσίας, αλλά μια υπόσχεση χωρίς εγγυήσεις.
8.Η στιγμή που γεννιέται ο έρωτας: η γυναίκα δεν αντιστέκεται στη φωνή που καλεί την τρομαγμένη της ψυχή, ο άντρας δεν αντιστέκεται στη γυναίκα που η ψυχή της ξέρει να προσέχει τη φωνή του.
9.Όποιος θέλει διαρκώς να “εξυψωθεί” πρέπει να περιμένει ότι μια μέρα θα τον πιάσει ίλιγγος. Ο ίλιγγος είναι άλλο πράγμα από τον φόβο μην πέσουμε. Είναι η φωνή του κενού κάτω από εμάς που μας τραβάει και μας καταπίνει, η επιθυμία μας να πέσουμε που μετά την πολεμάμε με τρόμο.”
10.Η πηγή του άγχους βρίσκεται στο μέλλον. Αν μπορείς να κρατήσεις το μέλλον έξω από το μυαλό σου, μπορείς να ξεχάσεις τις στεναχώριες σου.”
.11Όταν η καρδιά μιλάει, το μυαλό το θεωρεί μεγάλη απρέπεια να φέρει αντίρρηση.”
12.Η αισιοδοξία είναι το όπιο του λαού.”
13.Καμιά πράξη δεν είναι από μόνη της καλή ή κακή. Μόνο η θέση της στην τάξη των πραγμάτων την κάνει καλή ή κακή.”
14.Αλλά ακριβώς ο αδύναμος ήταν που έπρεπε να μάθει να είναι δυνατός και να φεύγει όταν ο δυνατός ήταν πάρα πολύ αδύναμος για να μπορεί να προσβάλει τον αδύναμο.
15.Δεν μπορεί κανείς ποτέ να ξέρει αυτό που πρέπει να θέλει, γιατί έχουμε μόνο μια ζωή και δεν μπορούμε ούτε να τη συγκρίνουμε με προηγούμενες ζωές, ούτε να την επανορθώσουμε σε ζωές επερχόμενες.
16.Οι έρωτες είναι σαν τις αυτοκρατορίες: μόλις εξαφανίζεται η ιδέα πάνω στην οποία χτίστηκαν, εξαφανίζονται και αυτοί μαζί της.
Γιατί ο Χέμινγουεϊ πίστευε πως οι έξυπνοι άνθρωποι δεν μπορούν να είναι ευτυχισμένοι;
