Όταν η ζωή μετατρέπεται σε ατέρμονο βρόχο και ο Κάφκα το ήξερε πριν από εσάς.
Υπάρχει κάτι τρομακτικό στο να ξυπνάς και να συνειδητοποιείς ότι η ζωή σου έχει ήδη αποφασιστεί για σένα. Το ξυπνητήρι χτυπάει. Σηκώνεσαι από το κρεβάτι. Πηγαίνει στη δουλειά. Γνέφεις σε ανθρώπους που γνωρίζεις ελάχιστα, κοιτάς μια οθόνη, σημειώνεις χαρτιά και δείχνεις ότι νοιάζεσαι.
Οι ίδιες εργασίες, οι ίδιες συσκέψεις, οι ίδιες συζητήσεις. Οι μέρες γίνονται εβδομάδες, γίνονται χρόνια. Και ένα πρωί, καθώς κοιτάζεις την αντανάκλασή σου αναρωτιέσαι: Ποιος είμαι και σε τι έχω μετατραπεί;
Ο Φραντς Κάφκα το είδε να έρχεται πολύ πριν αρχίσουμε να μιλάμε για την επαγγελματική εξουθένωση, τις ρουτίνες που τσακίζουν τη ψυχή και την αίσθηση ότι είμαστε παγιδευμένοι σ΄έναν ατέλειωτο κύκλο, μάς έδωσε τη «Μεταμόρφωση».
Ο πρωταγωνιστής του, ο Γκρεγκορ Σάμσα ξυπνάει ένα πρωί και βρίσκει τον εαυτό του μεταμορφωμένο σ’ ένα αλλόκοτο έντομο, μια εικόνα που ταιριάζει υπερβολικά στη σύχγρονη εργασιακή κουλτούρα. Τι συμβαίνει όταν η ύπαρξή μας περιορίζεται σε μια ανούσια επανάληψη; Όταν εκτιμάται μόνο η παραγωγικότητά σου; Όταν δεν αισθάνεσαι πλέον άνθρωπος;
Ας ρίξουμε μια ματιά σ’ ένα απόσπασμα που αποτυπώνει τη φρίκη της ρουτίνας, την αποξένωση της σύγχρονης ζωής και την αργή διάβρωση της ταυτότητας. Γιατί αν έχετε νιώσει ποτέ ότι η ζωή σας ξεγλιστράει μέσα στην ανούσια επανάληψη, ο Κάφκα έχει ήδη γράψει την ιστορία σας.
(Διαβάστε το λογοτεχνικό απόσπασμα παρακάτω)
Φραντς Κάφκα – Μεταμόρφωση (Απόσπασμα)
«Όταν ο Γκρέγκορ Σάμσα ξύπνησε ένα πρωινό από κακό όνειρο, βρέθηκε στο κρεβάτι του μεταμορφωμένος σε γιγάντια κατσαρίδα. Ήτανε ξαπλωμένος ανάσκελα, πάνω στη σκληρή ράχη του που ‘μοιζε με πανοπλία κι όταν σήκωνε λιγάκι το κεφάλι του μπορούσε να δει την τουρλωτή καφετιά κοιλιά του που ‘τανε χωρισμένη σε σκληρές καμπυλωτές δίπλες και που μόλις συγκρατούσε τα σκεπάσματά του για να ξεγλιστρήσουν τελείως από πάνω του. Τα πολυάριθμα ποδάρια του, που ήταν αξιοθρήνητα λεπτά σε σύγκριση με το υπόλοιπο κορμί του, ταλαντεύονταν ανήμπορα μπροστά στα μάτια του.
Τί μου συνέβη; Συλλογίστηκε. Όνειρο, δεν ήταν. Η κάμαρή του, μια συνηθισμένη ανθρώπινη κρεβατοκάμαρη, μόνο κομμάτι πιο μικρή απ’ το κανονικό, κειτόταν ήσυχη ανάμεσα στους τέσσερις γνώριμους τοίχους της. Πάνω απ’ το τραπέζι, όπου ήταν σκορπισμένα ανάκατα κάτι δείγματα από υφάσματα —ο Σάμσα ήταν περιοδεύων πωλητής—, κρεμόταν η εικόνα που ‘χε κόψει τελευταία από ‘να εικονογραφημένο περιοδικό που την είχε βάλει σε μιαν όμορφη επίχρυση κορνίζα. Η εικόνα παρίστανε μια κυρία με γούνινο καπέλο και γούνινη εσάρπα, που καθόταν στητή κι άπλωνε προς το μέρος του θεατή ένα πελώριο γούνινο μανσόν που μέσα του χανόταν ολόκληρο το χέρι της απ’ τον αγκώνα και κάτω.
Τα μάτια του Γκρέγκορ γύρισαν έπειτα στο παράθυρο και ο συννεφιασμένος ουρανός —θαρρείς πως άκουγες τις στάλες της βροχής να χτυπάνε στο περβάζι του παραθύρου— τον έριξε σε βαριά μελαγχολία. Γιατί να μην κοιμηθώ λιγάκι περισσότερο και να λησμονήσω όλες ετούτες τις ανοησίες, συλλογίστηκε αυτό όμως δεν μπορούσε να το κάνει, γιατί είχε συνηθίσει να κοιμάται γυρισμένος προς τα δεξιά και τώρα, στην κατάσταση που βρισκόταν, ήταν αδύνατο να στρίψει. Όσο κι αν πάσχισε να στρίψει προς το δεξί του πλευρό, δεν τα κατάφερε· ξανακυλούσε πάλι στ’ ανάσκελα. Δοκίμασε τουλάχιστον εκατό φορές, έκλεινε τα μάτια για να μη βλέπει τις αγωνιώδεις κινήσεις των ποδιών του και τα παράτησε μόνον όταν άρχισε να νιώθει στο πλευρό έναν απροσδιόριστο πόνο, που ίσαμε τότε του ήταν άγνωστος.
Θεέ μου, συλλογίστηκε, τί εξοντωτική δουλειά πήγα και διάλεξα! Μέρα τη μέρα στο δρόμο. Τα επαγγελματικά ταξίδια είναι πολύ πιο εξαντλητικά από την εργασία στο γραφείο, κι επιπλέον έχω και το βάσανο των ταξιδιών, των στενοχωριών για τις ανταποκρίσεις των τρένων, των ασταμάτητων, άθλιων γευμάτων, των διαρκών αλλαγών προσώπων που ποτέ δεν μένουν ίδιες, ποτέ δεν γίνονται αληθινές φιλίες. Ο διάβολος να πάρει όλα αυτά».
Διαβάστε περισσότερα από τη φιλοσοφική πραμάτεια μας.
- Άλμπερ Καμύ: «Να γιατί είμαι με το μέρος των αγωνιστών…»
- 13 αποφθέγματα για όσους ξυπνούν νωρίς το πρωί ή έστω προσπαθούν
- Μαλβίνα: «ψέματα λέω όταν κλαίγομαι πως τάχα θέλω να μάθω ποια είμαι στην πραγματικότητα….»
- Πάουλο Κοέλιο: «Ένα παιδί μπορεί να διδάξει σε έναν ενήλικο τρία πράγματα…»
- Η «Ασκητική» του Νίκου Καζαντζάκη δε βολεύτηκε: «Χρέος μας λοιπόν να συλλάβουμε…»
- 15 αποφθέγματα του Έρμαν Έσσε: «Αν ξέρω τι σημαίνει αγάπη, αυτό συνέβη επειδή…»
- Κική Δημουλά: «Ήθελα να περπατάμε στον δρόμο αγκαζέ. Εκείνος όχι. Το θεωρούσε …
