Τα αποσπάσματα που ακολουθούν προέρχονται από τα «Αδημοσίευτα Τετράδια» του Ίωνα Δραγούμη (έκδοση επιμελημένη από τον Νώντα Τσίγκα), και συγκεκριμένα καλύπτουν την περίοδο των αρχών του 20ού αιώνα.
Πρόκειται για μια συλλογή από προσωπικές σημειώσεις που κράτησε ο σπουδαίος διπλωμάτης και διανοητής, ξεκινώντας από τον Νοέμβριο του 1902, όταν σε ηλικία μόλις εικοσιτριών ετών βρέθηκε στο Μοναστήρι της τουρκοκρατούμενης τότε Μακεδονίας.
Μέσα από αυτές τις γραφές, δεν αναδύεται μόνο η εικόνα του μαχητικού διπλωμάτη που οργανώνει την «Άμυνα» των ελληνικών κοινοτήτων, αλλά κυρίως αποκαλύπτεται ο εσωτερικός κόσμος ενός ανήσυχου πνεύματος. Όπως επισημαίνεται και στην παρουσίαση του έργου, ο Δραγούμης εδώ λειτουργεί ως ένας μοναδικός «στιλίστας» της δημοτικής γλώσσας. Τα κείμενά του δεν είναι απλές ημερολογιακές καταγραφές, αλλά πεδία υπαρξιακής αναζήτησης όπου ο συγγραφέας αυτοαναλύεται, φιλοσοφεί και εξομολογείται.
Στα κείμενα που μεταφέρονται εδώ, ο αναγνώστης συναντά τον Δραγούμη να ακροβατεί ανάμεσα στον ιδεαλισμό και τον ρεαλισμό, με έναν λόγο στρωτό, ποιητικό και συχνά «πεισιθάνατο». Είναι η αποτύπωση μιας ψυχής που, ενώ προετοιμάζεται για εθνικούς αγώνες, ταυτόχρονα αναζητά το νόημα της ατομικής ύπαρξης, «καίγοντας» τον εαυτό της για να νιώσει ότι ζει αληθινά.
Καργάκος: «Προβλέπω ότι μετά το 2020 θα μπούμε στον Αιώνα της Μεγάλης Πείνας»
Αποσπάσματα από το βιβλίο Ίων Δραγούμης «Θά ζήσω καίοντας τόν ἑαυτό μου», τα αδημοσίευτα τετράδια 1902 – 1904 του Νώντα Τσίγκα – Εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ
1.Θά ζήσω καίοντας τόν ἑαυτό μου.²⁴ Ἅμα τόν κάψω ὅλον θά εἶμαι πεθαμένος. Θέλω νά καίω πάντα. Γιατί καίοντας τόν ἑαυτό μου ζῶ δυνατά καί ὅ,τι κάνω εἶναι ἀποτέλεσμα αὐτοῦ πού εἶμαι. Ὅταν καίω εἶμαι εἰλικρινής. Ἐκεῖνα πού κάνω χωρίς νά καίoμαι δέν ἔχουν σημασία. Φθάνει ἡ σκέψις νά εἶναι ἐλεύθερη (γιά νά μή μέ βλάψουν αὐτά πού κάνω χωρίς νά καίω). — Ἡ ζωή μου εἶναι κάτι τί πού καίεται.
2.Στέκομαι ὄρθιος καί ἴσιος ἀνάμεσα στούς Ἕλληνες. Δέν τούς ἀγαπῶ μά ἐπειδή εἶμαι Ἕλλην στέκομαι ἀνάμεσά τους· δέν κάθομαι μαζύ τους. Ἴων Δραγούμης, Ἰανουάριος 1904
Πουθενά ἐγκαταστημένος, στεκόμενος καί περπατώντας, καί περνώντας πάντα, μέ τή γνώση τοῦ θανάτου μέσ’ στό νοῦ. Κάνοντας τό κάθε τί μέ τή βεβαιότητα πώς τίποτε δέν ἀξίζει νά τό κάνει ἄνθρωπος, γεμίζοντας μέ πράξεις τόν καιρό πού ἔχει νά ζήσει. Κάνοντας τό κάθε τί μέ νίκη τῆς ἀηδίας πού φέρνει στήν ψυχή ἡ μικρότητα κάθε πράξης. Κάνοντας τό κάθε τί μέ τήν εἰκόνα τῶν Ἡρώων ζωγραφισμένη στήν ψυχή. Ἴων Δραγούμης, Νοέμβριος 1906
3.Θά ζήσω καίοντας τόν ἑαυτό μου. Ἅμα τόν κάψω ὅλον θά εἶμαι πεθαμένος. Θέλω νά καίω πάντα. Γιατί καίοντας τόν ἑαυτό μου ζῶ δυνατά καί ὅ,τι κάνω εἶναι ἀποτέλεσμα αὐτοῦ πού εἶμαι. Ὅταν καίω εἶμαι εἰλικρινής. Ἐκεῖνα πού κάνω χωρίς νά καίομαι δέν ἔχουν σημασία. Φθάνει ἡ σκέψις νά εἶναι ἐλεύθερη (γιά νά μή μέ βλάψουν αὐτά πού κάνω χωρίς νά καίω). — Ἡ ζωή μου εἶναι κάτι τί πού καίεται.
