Η φιλοσοφική πορεία του Ζαν Πωλ Σαρτρ (1905-1980) επικεντρώνεται αρχικά στην ανάπτυξη μιας φιλοσοφίας της ύπαρξης που ονομάζεται υπαρξισμός.
Τα πρώτα έργα του Σαρτρ παρουσιάζουν μια εξέλιξη της κλασικής φαινομενολογίας. Ωστόσο, η ανάλυσή του αποκλίνει από αυτή του Χούσερλ όσον αφορά τη μεθοδολογία, την κατανόηση του εαυτού και την έμφαση στην ηθική. Τα θέματα της απόκλισης αποτελούν το θεμέλιο της υπαρξιακής φαινομενολογίας του Σαρτρ, η οποία στοχεύει στην κατανόηση της ανθρώπινης ύπαρξης και όχι του σύμπαντος καθαυτό. Ο Σαρτρ χρησιμοποιεί και τροποποιεί φαινομενολογικά εργαλεία για να διατυπώσει μια οντολογική κατανόηση της ανθρώπινης ύπαρξης.
Τα κύρια χαρακτηριστικά αυτής της οντολογίας είναι η απουσία θεμελίωσης και η βαθιά ελευθερία που καθορίζουν την ανθρώπινη εμπειρία. Αυτά αντιπαρατίθενται με την απλή ύπαρξη του κόσμου των αντικειμένων. Το εκτενές λογοτεχνικό έργο του Σαρτρ παρέχει μια δραματική αναπαράσταση της διαρκώς επισφαλούς συνύπαρξης των γεγονότων και της ελευθερίας σε ένα αδιάφορο σύμπαν.
(Διαβάστε το λογοτεχνικό κείμενο του παρακάτω)
Ο Σαρτρ είχε πει το πιο σκληρό πράγμα για τις ανθρώπινες σχέσεις (και είχε δίκιο)
Ζ. Π Σαρτρ, Ο Υπαρξισμός είναι ένας Ανθρωπισμός
Ο άνθρωπος όπως τον συλλαμβάνει ο υπαρξιστής φιλόσοφος, δεν είναι προσδιορίσιμος, αυτό σημαίνει πώς στην αρχή απ’ τα πριν, δεν είναι τίποτα. Θα γίνει μετά και θα γίνει αυτό πού θα φτιάξει ό ίδιος τον εαυτό του. Έτσι. δεν υπάρχει ανθρώπινη φύση αφού δεν υπάρχει Θεός για να την συλλάβει.
Ο άνθρωπος είναι, όχι μόνο η αντίληψη που ο ίδιος έχει για τον εαυτό του· αλλά κι’ αυτός πού θέλει να είναι. Κι όπως συλλαμβάνει τον εαυτό του, μετά την ύπαρξη κι όπως θέλει τον εαυτό του μετά από αυτή την ορμή προς την ύπαρξη, ο άνθρωπος δεν είναι τίποτ’ άλλο παρά αυτό που ο ίδιος φτιάχνεται. Αυτή είναι η πρώτη αρχή του υπαρξισμού.
Αυτό ακριβώς είναι η λεγόμενη υποκειμενικότητα», που με το ίδιο αυτό όνομα μας προσάπτουν. Αλλά τί άλλο θέλουμε να πούμε με τα παραπάνω, αν όχι πως ο άνθρωπος έχει μεγαλύτερη αξία, μεγαλύτερη αξιοπρέπεια απ’ ό, τι ή πέτρα ή το τραπέζι; Γιατί αυτό πού θέλουμε να πούμε είναι ότι ό άνθρωπος υπάρχει πρώτα, δηλαδή ότι ό άνθρωπος είναι πριν απ’ όλα αυτό πού ρίχνεται προς ένα μέλλον κι αυτό πού έχει συνείδηση πώς προβάλλεται στο μέλλον.
Ο άνθρωπος είναι στην αρχή ένα σχέδιο που βιώνεται υποκειμενικά αντί να είναι αφρός, ένα σκουπίδι ή ένα κουνουπίδι, τίποτα δεν υπάρχει προγενέστερα απ’ αυτό το σχέδιο. Τίποτα το νοητά διαγνώσιμο δεν είναι χαραγμένο στον ουρανό κι ο άνθρωπος θα γίνει πάνω απ’ όλα αυτό που έχει σχεδιάσει να γίνει. Όχι αυτό που θα θελήσει να γίνει.
Γιατί αυτό που συνήθως εννούμε με τη λέξη «θέληση» είναι μια συνειδητή απόφαση, πράγμα που για τους περισσότερους από μας έρχεται μεταγενέστερα άπ’ ότι γίνεται από μόνο του. Μπορώ να θέλω να προσχωρήσω σ’ ένα κόμμα, να γράψω ένα βιβλίο, να παντρευτώ. Όλ’ αυτά δεν είναι παρά ή εκδήλωση μιας εκλογής πιο πρωταρχικής πιο αυθόρμητης απ’ αυτό πού λέμε «θέληση».
Διαβάστε κι άλλα άρθρα που αγαπήσαν οι αναγνώστες μας:
- Όσκαρ Ουάιλντ: «Ο δεσμός κάθε συντροφικότητας, είτε στο γάμο είτε στη φιλία, είναι …»
- «Η μητέρα που προσπαθεί να ελέγξει κάθε πτυχή της ζωής της κόρης της παίρνει…» – Το βιβλίο που μίλησε σε χιλιάδες γυναίκες
- Σταμάτα να φοβάσαι τα γηρατειά – O Σοπενχάουερ θα σου αλλάξει γνώμη
- Winnicott: «Αν οι μητέρες καλούνται να κάνουν αυτό ή εκείνο χάνουν την …»
- Το «Κρυφό Σχολειό» είναι μύθος και αυτά είναι τα 10 πραγματικά σχολεία που «έσωσαν» τα γράμματα
- Ο Καρλ Γιούνγκ είχε προειδοποιήσει πως θα ‘ρθει μια εποχή που οι γονείς θα μεγαλώνουν παιδιά για να
- Σοπενχάουερ: «Όταν όμως η αποτυχία είναι ολοφάνερη, τότε κάποιοι ελπίζουν να…»
- 15 ειλικρινείς φράσεις του Έκο: «Οι ιστότοποι κοινωνικής δικτύωσης … είναι η εισβολή των…»
- ΄Ερμαν Έσσε: «Όλοι μας ως το τέλος της ζωής μας κουβαλάμε τα…»
