Mήπως το μυστικό της αγωγής είναι τελικά, να αφήσεις λίγο χώρο;
Ο Ρουσσώ αιώνες πριν από τη εποχή των συμβουλευτικών γκουρού, είχε ήδη καταλάβει κάτι που σήμερα επαληθεύουν και οι παιδοψυχολόγοι.
Τον 18ο αιώνα, όταν οι φωνές και οι τιμωρίες ήταν το καθιερωμένο «παιδαγωγικό εργαλείο», ο Ζαν – Ζακ Ρουσσώ τόλμησε να πει κάτι που έμοιαζε με επανάσταση πως όσο λιγότερο διατάζεις ένα παιδί τόσο περισσότερο σε ακούει. Είναι απλό και εύκολο; Όχι.
Ο Ρουσσώ πίστευε ότι τα παιδιά δεν είναι μικροί ενήλικες που πρέπει να φορτωθούν κανόνες και τιμωρίες αλλά αυθύπαρκτα όντα που μαθαίνουν καλύτερα μέσα από την ελευθέρια και το παράδειγμα όχι μέσα από τη διαταγή.
Στο έργο του Εμίλ ή Περί Αγωγής, γράφει:
«Πρέπει να τους δείχνεις τον δρόμο, αλλά να τους αφήνεις να τον περπατήσουν μόνοι τους».
(Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο παρακάτω)
Μοντεσσόρι: «Ο στόχος της εκπαίδευσης θα πρέπει να είναι να…»
Και κάπως έτσι, έριξε το σπόρο για μια παιδεία βασισμένη στην εμπιστοσύνη και τη φυσική ανάπτυξη. Σήμερα, η επιστήμη τον δικαιώνει.
Έρευνες στην παιδική ψυχολογία δείχνουν ότι τα παιδιά που μεγαλώνουν με λιγότερη αυστηρή καθοδήγηση, αναπτύσσουν καλύτερη αυτοεκτίμηση, περισσότερη υπευθυνότητα και βαθύτερη συναισθηματική σύνδεση με τους γονείς τους.
Γιατί; Διότι δεν ακούς μόνο εντολές αλλά σου δίνουν χωρίς να σκεφτείς, να νιώσεις, να αποφασίσεις, τότε ακούς πραγματικά.
Όχι από φόβο, αλλά από σεβασμό.
Να αφήσουμε μια σκέψη για το τέλος;
Την επόμενη φορά που θα ετοιμαστείς να πεις «κάνε αυτό που λέω», δοκίμασε να ρωτήσεις: Τι νομίζεις ότι πρέπει να κάνουμε; Ποιες από τις δύο εκδοχές να επιλέξουμε;
Ίσως εκπλαγείς από την ωριμότητα της απάντησης.
Όπως θα έλεγε και ο Ρουσσώ: Η ελευθερία διδάσκει περισσότερα από κάθε εντολή.
3 βιβλία που θα άλλαζαν το ελληνικό σχολείο (αν κάποιος τολμούσε να τα διδάξει)
Ο Ζαν Ζακ Ρουσώ και το παιδαγωγικό του ευαγγέλιο.
«Ισχυρίζομαι ότι ένα παιδί δεν καταλαβαίνει καθόλου τους μύθους που του μαθαίνουμε, γιατί όποια προσπάθεια κι αν καταβάλλουμε για να τους απλοποιήσουμε, το δίδαγμα που θέλουμε να αντλήσουμε μας αναγκάζει να εισάγουμε και ιδέες που το παιδί αδυνατεί να συλλάβει. Μάλιστα, ο ρυθμός του ποιήματος τους κάνει πιο εύκολους στην απομνημόνευση αλλά, συγχρόνως, πιο δύσκολους να εννοηθούν, οπότε επιλέγουμε την ευχαρίστηση εις βάρος της σαφήνειας. Αγνοώντας, μάλιστα, και το πλήθος εκείνο των μύθων που δεν έχουν τίποτα κατανοητό ή ωφέλιμο για τα παιδιά και που, αδιακρίτως, τους δίνουμε να μάθουν επειδή απλώς ανακατεύονται μ’ αυτούς, ας περιοριστούμε στους μύθους που ο δημιουργός φαίνεται να έφτιαξε ειδικά για τα παιδιά.
Σε όλη τη συλλογή του Λα Φονταίν, πέντε-έξι μονάχα μύθους γνωρίζω όπου λάμπει η παιδιάστικη αφέλεια. Από αυτούς, παίρνω τον πρώτο ως παράδειγμα, γιατί η ηθική του ταιριάζει σε κάθε ηλικία, τα παιδιά τον καταλαβαίνουν καλύτερα, τον μαθαίνουν με την μεγαλύτερη ευχαρίστηση και τέλος ο συγγραφέας για όλους αυτούς τους λόγους προτίμησε να τον τοποθετήσει στην αρχή του βιβλίου του. Υποθέτοντας ότι πραγματικά τα παιδιά κατανοούν το θέμα του, τους αρέσει και τα μορφώνει, ο μύθος αυτός είναι σίγουρα το αριστούργημά του: ας μου επιτρέψετε να τον διαβάσω στίχο-στίχο και να τον εξετάσω σύντομα».
«Δεν σκεφτόμαστε παρά να συντηρήσουμε το παιδί μας, αλλά αυτό δεν αρκεί. Οφείλουμε να του μάθουμε να διατηρείται όντας άνθρωπος, να αντέχει τις κακοτυχίες, να αψηφά τον πλούτο και την ανέχεια, να ζει, αν χρειαστεί, στους πάγους της Ισλανδίας ή στον καυτό βράχο της Μάλτας. Μάταια θα πάρετε προφυλάξεις για να μην πεθάνει, θα πρέπει ωστόσο να πεθάνει. Ακόμα κι αν ο θάνατός του δεν θα ήταν συνέπεια των φροντίδων σας, και πάλι θα είχαν παρερμηνευθεί.
Μικρότερη σημασία έχει να το εμποδίσετε να πεθάνει, απ’ ό τι να το μάθετε να ζει. Ζω δεν σημαίνει αναπνέω, σημαίνει ενεργώ˙ σημαίνει χρησιμοποιώ τα όργανά μου, τις αισθήσεις μου, τις ικανότητές μου, όλα τα μέρη του εαυτού του, που μου παρέχουν το συναίσθημα της ύπαρξής μου. Ο άνθρωπος που έζησε περισσότερο δεν είναι εκείνος που μέτρησε περισσότερα χρόνια, αλλά εκείνος που ένιωσε περισσότερο τη ζωή. Κάποιος κηδεύτηκε στα εκατό του χρόνια, αλλά είχε πεθάνει από τη γέννησή του. Θα ήταν κερδισμένος αν πήγαινε στον τάφο του νέος, αν είχε ζήσει πραγματικά, τουλάχιστον, ως τότε».
Διαβάστε περισσότερους λογοτεχνικούς θησαυρούς παρακάτω:
- Ο Καβάφης είχε προειδοποιήσει: «Θα ‘ρθει ο καιρός που…»
- Τι χάνουμε κάθε φορά που ερωτευόμαστε, σύμφωνα με τον Γιανναρά;
- Σκέφτεσαι υπερβολικά; Ο Ντοστογιέφσκι μάς λέει πως η υπερανάλυση οδηγεί…
- Μάγια Αγγέλου: «Ξεκινήστε να μιλάτε στους ανθρώπους αντί να…»
- Γιάννης Ρίτσος: «Κοριτσάκι μου, θέλω νὰ…» – Ένας πατέρας γράφει για το παιδί του
- «Μη δίνεις στα παιδιά σου τα καλύτερα πράγματα, δώσε τους …» – Τι έλεγαν παιδοψυχολόγοι και στοχαστές;
- Ο Πλάτων είχε προβλέψει την εποχή μας: «Καταλήγεις να σε κυβερνούν…»
- Όλα όσα νιώθεις τη Μεγάλη Εβδομάδα, τα έχει ήδη γράψει η Δημουλά
- 15 αποφθέγματα για να ξαναβρείς τον εαυτό σου όταν όλοι σε έχουν χάσει
- Οι αλήθειες του Γιωσαφάτ: «Σήμερα τα παιδιά είναι στερημένα, επειδή οι μητέρες τους…»
- Το βιβλίο που άλλαξε τη ζωή του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες (αξίζει να το διαβάσεις)
- Άλαν Πόε: «Όλα τα βάσανα προέρχονται από τη…»
