Φανταστείτε έναν άνθρωπο κλεισμένο σε ένα σκοτεινό δωμάτιο στην Αγία Πετρούπολη του 1866. Ο αέρας είναι βαρύς από τον καπνό των τσιγάρων και την υγρασία.
Αυτός ο άνθρωπος δεν είναι ένας απλός συγγραφέας· είναι ένας κατάδικος της ίδιας του της μοίρας. Το όνομά του; Φιόντορ Ντοστογιέφσκι.
Σκέφτεσαι υπερβολικά; Ο Ντοστογιέφσκι μάς λέει πως η υπερανάλυση οδηγεί…
Το συμβόλαιο με τον «Διάβολο»
Ο Ντοστογιέφσκι ήταν ένας ιδιοφυής συγγραφέας, αλλά και ένας απελπισμένος παίκτης. Τα χρέη από τη ρουλέτα τον είχαν οδηγήσει στα δίχτυα του εκδότη Φιόντορ Στελόφσκι, ενός ανθρώπου που πολλοί χαρακτήριζαν «αρπακτικό».
Η συμφωνία τους έμοιαζε με σενάριο τρόμου:
- Ο Ντοστογιέφσκι έπρεπε να παραδώσει ένα πλήρες μυθιστόρημα έως την 1η Νοεμβρίου.
- Αν αποτύγχανε έστω και για μία ώρα, ο Στελόφσκι θα αποκτούσε τα δικαιώματα όλων των έργων του για τα επόμενα εννέα χρόνια. Δωρεάν.
Ήταν η απόλυτη πνευματική υποδούλωση.
26 Μέρες: Η αντίστροφη μέτρηση
Στις 4 Οκτωβρίου, ο Ντοστογιέφσκι συνειδητοποίησε το ανέφικτο: είχε λιγότερο από έναν μήνα και δεν είχε γράψει ούτε μία λέξη. Ενώ παράλληλα έγραφε το Έγκλημα και Τιμωρία, η πίεση τον οδηγούσε σε κατάρρευση.
Τότε, η μοίρα του έστειλε μια 20χρονη κοπέλα, την Άννα Σνίτκινα. Ήταν η καλύτερη στενογράφος της πόλης. Η μέθοδος ήταν απλή αλλά εξαντλητική: εκείνος περπατούσε νευρικά στο δωμάτιο υπαγορεύοντας την ιστορία ενός ανθρώπου παγιδευμένου στα πάθη του, και εκείνη κατέγραφε με ταχύτητα φωτός.
«Γράφαμε σαν να βρισκόμασταν σε μέτωπο πολέμου», θα θυμόταν αργότερα η Άννα.
Το θρίλερ της παράδοσης
Στις 30 Οκτωβρίου, το χειρόγραφο του «Παίκτη» ήταν έτοιμο. Όμως ο Στελόφσκι δεν είχε σκοπό να χάσει. Για να αποφύγει την παραλαβή, έφυγε από την πόλη και έδωσε εντολή στους υπαλλήλους του να μην δεχτούν κανένα δέμα.
Ο Ντοστογιέφσκι, σε μια τελευταία πράξη απόγνωσης και ευφυΐας, έτρεξε στο τοπικό αστυνομικό τμήμα. Ανάγκασε τον αστυνόμο της υπηρεσίας να πάρει το χειρόγραφο, να το σφραγίσει και να του δώσει μια επίσημη απόδειξη με την ακριβή ώρα παράδοσης. Το στοίχημα είχε κερδηθεί.
Η ιστορία πίσω από τις λέξεις
Το μεγαλείο του «Παίκτη» δεν βρίσκεται μόνο στις σελίδες του, αλλά στο γεγονός ότι ο Ντοστογιέφσκι έγραψε για τη δική του φυλακή, ενώ προσπαθούσε να αποδράσει από αυτήν. Η ειρωνεία είναι πως το βιβλίο που έγραψε για να σωθεί από τα χρέη του τζόγου, περιγράφει με ανατριχιαστική ακρίβεια την ψυχολογία ενός τζογαδόρου.
Η Άννα Σνίτκινα δεν έσωσε μόνο το χειρόγραφο. Έγινε η σύζυγός του, η διαχειρίστρια των οικονομικών του και ο άνθρωπος που του χάρισε τη σταθερότητα για να γράψει αργότερα τους Αδελφούς Καραμάζοφ.
Η ιστορία αυτή μας θυμίζει ότι μερικές φορές, οι πιο όμορφες ιστορίες δεν γεννιούνται στην ηρεμία, αλλά μέσα στο χάος, υπό την πίεση του χρόνου και με την άρνηση να παραδοθούμε στο «αδύνατο».
10 ερωτήσεις για να δεις αν ξέρεις τον Ντοστογιέφσκι ή απλώς κάνεις πως ξέρεις!
