Σε αυτό το άρθρο θα διαβάσετε:
- Τον καθοριστικό ρόλο της αυτο-ανακάλυψης και της εσωτερικής αφήγησης στην πνευματική συγκρότηση.
- Την αποδόμηση της μάθησης ως άκαμπτου «προϊόντος» και την ανάδειξή της σε μια διαρκή, εξελικτική διαδικασία.
- Τη σημασία του παιχνιδιού, της δημιουργικότητας και της ουσιαστικής επένδυσης στη σύγχρονη εκπαιδευτική πραγματικότητα.
Γεννημένος τυφλός το 1915 και αποκτώντας την όρασή του μόλις στα δύο του χρόνια μετά από εγχειρήσεις καταρράκτη, ο Jerome Bruner αφιέρωσε έναν αιώνα ζωής στο να κατανοήσει πώς ο ανθρώπινος νους «βλέπει» και κατασκευάζει την πραγματικότητα.
Όταν το 1960 ίδρυσε το ιστορικό Κέντρο Γνωστικών Σπουδών στο Χάρβαρντ και εξέδωσε το εμβληματικό του βιβλίο «Η Διαδικασία της Εκπαίδευσης» (The Process of Education) απόρροια του περίφημου συνεδρίου στο Woods Hole ανέτρεψε πλήρως τον συμπεριφορισμό της εποχής, ο οποίος αντιμετώπιζε το παιδί ως έναν παθητικό δέκτη ερεθισμάτων.
Για τον Bruner, η δημιουργικότητα «σκοτώνεται» τη στιγμή που το εκπαιδευτικό σύστημα μετατρέπει τη γνώση σε ένα έτοιμο, αποστηθισμένο «προϊόν» και επιβάλλει τη σχολική πλήξη. Ο Αμερικανός ψυχολόγος υποστήριξε ότι κάθε παιδί είναι ένας φυσικός ερευνητής που προσπαθεί να κατανοήσει τον κόσμο μέσα από τη μάθηση μέσω ανακάλυψης (discovery learning) και την εσωτερική αφήγηση. Δεν χρειάζεται στερεότυπες απαντήσεις, αλλά την κατάλληλη «υποστύλωση» (scaffolding) για να χρησιμοποιήσει όσα ήδη γνωρίζει και να κάνει το επόμενο άλμα.
10 αποφθέγματα του Jerome Bruner για την εκπαίδευση
- Και εδώ και παντού, εκτός από τη συζήτηση, η εκπαίδευση χρειάζεται κεφάλαια. Χρειάζεται επένδυση.
- Η ουσία της δημιουργικότητας είναι να χρησιμοποιήσουμε τις γνώσεις που έχουμε ήδη για να κάνουμε ένα βήμα πιο πέρα.
- Ένα παιδί που προσεγγίζει ένα νέο πρόβλημα είναι σαν ένας επιστήμονας ερευνητής στο όριο του φυσικού του πεδίου σπουδών.
- Τα ψάρια θα είναι τα τελευταία που θα ανακαλύψουν το νερό.
- Οι καλοί δάσκαλοι εργάζονται πάντοτε στα όρια των ικανοτήτων των σπουδαστών.
- Η κατανόηση κάποιου τρόπου δεν αποκλείει την κατανόηση με άλλους τρόπους.
- Το κύριο χαρακτηριστικό του παιχνιδιού (ενήλικες και παιδιά) δεν είναι το περιεχόμενο αλλά ο τρόπος λειτουργίας. Με άλλα λόγια, το παιχνίδι είναι ένας τρόπος προσέγγισης μιας δραστηριότητας, όχι η ίδια η δραστηριότητα.
- Οι μαθητές πρέπει να ενθαρρύνονται να ανακαλύψουν τον κόσμο και τις σχέσεις για τον εαυτό τους.
- Είμαστε “αφήγηση” όντων, και από τότε που ήμασταν παιδιά αποκτήσαμε μια γλώσσα για να εξηγήσουμε αυτές τις ιστορίες που έχουμε μέσα μας.
- Η σκέψη για τη σκέψη πρέπει να είναι το κύριο συστατικό για κάθε εξουσιοδοτημένη εκπαιδευτική πρακτική.
Ευγένιος Τριβιζάς: «Μόνο αν καταφέρουμε να διατηρήσουμε τον καλλιτέχνη μέσα στο παιδί….»
