Μπορείς να αγαπήσεις κάποιον πέρα από την εικόνα του, μέσα στο «σκοτάδι» της ίδιας σου της ψυχής;
Ο Νερούδα σου λέει πως η πραγματική αγάπη δεν είναι ούτε τα λουλούδια, ούτε τα κοσμήματα, ούτε η φωτιά που αναβοσβήνει. Είναι μια κατάσταση όπου τα όρια των δύο ανθρώπων καταργούνται. Αν αναρωτιέσαι αν η σχέση σου είναι επιφανειακή ή βαθιά, η απάντηση κρύβεται στον στίχο «δεν είμαι μήτε είσαι». Σήμερα, στάσου απέναντι στον άνθρωπό σου και αναρωτήσου: Τον αγαπάς γι’ αυτό που φαίνεται ή γι’ αυτό που μένει όταν σβήσουν όλα τα φώτα;
«Σ’ αγαπώ έτσι γιατί δεν ξέρω μ’ άλλον τρόπο, παρά μ’ ετούτον όπου δεν είμαι μήτε είσαι.»
Γιατί αυτό το σονέτο θα σε κάνει να δακρύσεις σήμερα;
Σε έναν κόσμο που μας μαθαίνει να αγαπάμε με όρους, με «πρέπει» και με αψεγάδιαστες φωτογραφίες στο Instagram, ο Πάμπλο Νερούδα φέρνει την επανάσταση του «σκούρου». Μας καλεί να αγαπήσουμε το «μη ανθισμένο φυτό» μέσα στον άλλον εκείνη την πλευρά του που είναι αμίλητη, που είναι πληγή, που είναι ίσκιος. Αυτό το ποίημα είναι ένας ύμνος στην αποδοχή του αόρατου.
Όμως ποιοι άλλοι μίλησαν για την ίδια «αόρατη» αγάπη;
Rumi: Ο Πέρσης μυστικιστής έλεγε: «Κάπου πέρα από τις ιδέες του σωστού και του λάθους, υπάρχει ένας αγρός. Θα σε συναντήσω εκεί». Είναι ο ίδιος τόπος όπου ο Νερούδα «δεν είναι μήτε είσαι».
Ελύτης: Στη «Μονόγραμμα» συναντάμε την ίδια αίσθηση του απόλυτου, όπου ο έρωτας γίνεται η μοναδική πατρίδα, πέρα από τον χρόνο και τον χώρο.
Τι αναζητούσε ο Καμύ στις γυναίκες; «Έπιανα ξαφνικά τον εαυτό μου να κάνει συχνά μια ερώτηση που…»
Πάμπλο Νερούδα (1904-1973) – (Μτφ.: Ηλίας Ματθαίου)
Δε σ’ αγαπώ σαν να ‘σουν ρόδο αλατιού, τοπάζι,
σαΐτα από γαρούφαλα που τη φωτιά πληθαίνουν:
σ’ αγαπώ ως αγαπιούνται κάποια πράγματα σκούρα,
μυστικά, μέσ’ από την ψυχή και τον ίσκιο.
Σ’ αγαπώ καθώς κάποιο φυτό που δεν ανθίζει,
μα που μέσα του κρύβει το λουλουδόφως όλο,
και ζει απ’ τον έρωτά σου σκοτεινό στο κορμί μου
τ’ άρωμα που σφιγμένο μ’ ανέβηκε απ’ το χώμα.
Σ’ αγαπώ μη γνωρίζοντας πώς, από πού και πότε,
σ’ αγαπώ στα ίσια δίχως πρόβλημα ή περηφάνια:
σ’ αγαπώ έτσι γιατί δεν ξέρω μ’ άλλον τρόπο,
παρά μ’ ετούτον όπου δεν είμαι μήτε είσαι,
που το χέρι σου πάνω μου το νιώθω σαν δικό μου,
που όταν κοιμάμαι κλείνουν και τα δικά σου μάτια.
5 φιλοσοφικά μαθήματα από τα «Φιλαράκια» που δεν σου έμαθε ποτέ η ζωή
