Ο Χάξλεϋ προέβλεψε το μέλλον: «Το ζήτημα για την επόμενη γενιά θα είναι …»

Γιατί η σύγχρονη κοινωνία της «άνεσης» είναι η πιο αποτελεσματική φυλακή που φτιάχτηκε ποτέ;

Η απάντηση στο ερώτημα είναι σοκαριστικά απλή: Η επόμενη γενιά δεν χρειάζεται αλυσίδες στα χέρια, γιατί οι αλυσίδες έχουν μεταφερθεί στο μυαλό μέσω της ψυχαγωγίας, της υπερκατανάλωσης και της τεχνολογικής ευκολίας. Ο Χάξλεϋ προέβλεψε ότι η ελευθερία δεν θα αφαιρεθεί με το μαστίγιο, αλλά θα «ανταλλαχθεί» οικειοθελώς με το χάπι της ευτυχίας. Σήμερα, η δουλεία μας δεν επιβάλλεται την αγοράζουμε με δόσεις, την κάνουμε scroll στα social media και την αποδεχόμαστε ως «lifestyle».

«Το ζήτημα για την επόμενη γενιά δεν θα είναι το πώς θα απελευθερωθούν οι μάζες, αλλά μάλλον πώς θα πειστούν να αγαπήσουν τη δουλεία τους».

Αν αναλύσεις το έργο του Χάξλεϋ σε πανεπιστημιακό επίπεδο, θα δεις ότι οι μελετητές εστιάζουν σε τρεις άξονες που κάνουν την πρόβλεψή του τρομακτικά επίκαιρη:

Η «Μη – Βίαιη» Τυραννία: Σε αντίθεση με το 1984 του Όργουελ, όπου η εξουσία βασίζεται στον πόνο και τον φόβο, ο Χάξλεϋ εισάγει την έννοια της «Ηδονιστικής Προσαρμογής». Οι φοιτητές Πολιτικών Επιστημών αναλύουν πώς τα σύγχρονα δημοκρατικά συστήματα χρησιμοποιούν την «ευημερία» ως εργαλείο αποπολιτικοποίησης. Όταν ο πολίτης είναι ναρκωμένος από την ατέρμονη διασκέδαση, η ελευθερία λόγου του είναι άχρηστη, γιατί δεν έχει πια τίποτα ουσιαστικό να πει.
Το «Soma» στην ψηφιακή εποχή: Στις εργασίες Κοινωνιολογίας, το περίφημο ναρκωτικό “Soma” του βιβλίου παραλληλίζεται σήμερα με τις ντοπαμινεργικές ανταμοιβές των αλγορίθμων. Η «αγάπη για τη δουλεία» μεταφράζεται στην εξάρτησή μας από πλατφόρμες που μας προσφέρουν ακριβώς αυτό που θέλουμε να δούμε, εγκλωβίζοντάς μας σε μια «φυλακή χωρίς τοίχους».
Η υποβάθμιση του ανθρώπου: Μια σημαντική ακαδημαϊκή παρατήρηση είναι ότι στον Χάξλεϋ, η δουλεία δεν είναι οικονομική, αλλά πνευματική. Οι μάζες «αγαπούν» τη δουλεία τους επειδή έχουν χάσει την ικανότητα να διακρίνουν το αληθές από το ευχάριστο. Όπως έγραψε ο Neil Postman στο Amusing Ourselves to Death, ο Χάξλεϋ φοβόταν ότι αυτό που αγαπάμε θα μας καταστρέψει.

Ήξερες πως…ο Χάξλεϋ ήταν δάσκαλος του Όργουελ στα γαλλικά στο Ήτον; Σε μια επιστολή του προς τον Όργουελ, ο Χάξλεϋ του έγραψε ότι η δική του εκδοχή για το μέλλον (η κυριαρχία μέσω της ηδονής) ήταν πολύ πιο πιθανή και «αποδοτική» από την εκδοχή του Όργουελ (κυριαρχία μέσω του πόνου). Η ιστορία φαίνεται να τον δικαιώνει.

Γιατί πρέπει να εξετάσεις αυτό το απόφθεγμα;

Γιατί ο Χάξλεϋ σου απευθύνει έναν καθρέφτη. Η πρόκληση του άρθρου δεν είναι να καταγγείλουμε κάποιους «κακούς δικτάτορες», αλλά να δούμε πόσο «δουλοπρεπώς» αγαπάμε τις δικές μας ανέσεις. Αν η ελευθερία σου σε κάνει να νιώθεις άβολα και προτιμάς την ασφάλεια μιας «χρυσής φυλακής», τότε η πρόβλεψη του Χάξλεϋ έχει ήδη εκπληρωθεί στο πρόσωπό σου.

Χάξλευ προέβλεψε το μέλλον — Ο Άλντους Χάξλεϋ πίστευεπως θα υπάρξει στο μέλλον οικειοθελής υποδούλωση των μαζών μέσω της ηδονής. – Πηγή φωτογραφίας

16 αποφθέγματα του Άλντους Χάξλεϋ:

Προσέξτε να μην είστε υπερβολικά λογικοί. Στη χώρα των τρελών, ο μυαλωμένος άνθρωπος δεν γίνεται βασιλιάς. Τον λιντσάρουν.
Οι παροιμίες είναι κοινοτοπίες μέχρι να αποκτήσεις προσωπική εμπειρία για το πόσο αληθινές είναι.
Σε ένα καλό και σε ένα κακό βιβλίο κρύβεται μέσα τους ο ίδιος κόπος.
Η γοητεία της ιστορίας και το αινιγματικό της δίδαγμα είναι ότι από εποχή σε εποχή τίποτα δεν αλλάζει κι όμως τα πάντα είναι διαφορετικά.
Εμπειρία δεν είναι αυτό που σου συμβαίνει. Είναι αυτό που κάνεις σε σχέση με αυτό που σου συμβαίνει.
Διανοούμενος είναι κάποιος που ανακάλυψε κάτι πιο ενδιαφέρον από το σεξ.
Η τέλεια δικτατορία θα έχει την εμφάνιση της δημοκρατίας. Μια φυλακή χωρίς τοίχους στην οποία οι κρατούμενοι δεν θα ονειρεύονται να δραπετεύσουν. Ένα σύστημα δουλείας όπου χάρη στην κατανάλωση και τη διασκέδαση, οι δούλοι θα αγαπήσουν τη δουλεία τους.
Μπορεί αυτός ο κόσμος να είναι η κόλαση κάποιου άλλου πλανήτη.
Οι ατομικοί επιστήμονες στρώνουν το κρεβάτι που θα ξαπλώσει πάνω του η ανθρωπότητα.
Ντρέπομαι λίγο που μετά από 45 χρόνια έρευνας και μελέτης, η καλύτερη συμβουλή που μπορώ να δώσω στους ανθρώπους είναι να φέρονται στους άλλους με λιγάκι περισσότερη καλοσύνη.
Οι ελευθερίες δεν χαρίζονται, παίρνονται.
Οι περισσότεροι από εμάς παραμένουμε αδαείς γύρω από τον εαυτό μας, επειδή η αυτογνωσία είναι επώδυνη και προτιμούμε την απόλαυση της ψευδαίσθησης.
Ο πατέρας μου θεωρούσε έναν περίπατο στα βουνά ισοδύναμο του να πηγαίνεις στην εκκλησία.
«Γνώσεσθε την αλήθειαν» και η αλήθεια θα σας κάνει έξω φρενών.
Όσο πιο δυνατό και πρωτότυπο ένα μυαλό, τόσο περισσότερο θα έχει κλίση προς τη θρησκεία της μοναχικότητας.
Το ζήτημα για την επόμενη γενιά δεν θα είναι το πώς θα απελευθερωθούν οι μάζες, αλλά μάλλον πώς θα πειστούν να αγαπήσουν τη δουλεία τους.