Μολονότι το περίφημο Ερωτηματολόγιο του Προυστ ξεκίνησε τον δέκατο ένατο αιώνα ως ένα απλό παιχνίδι επικοινωνίας στα αστικά σαλόνια της εποχής, η ιστορική του διαδρομή υπήρξε πραγματικά εντυπωσιακή.
Προσωπικά, βρίσκω απόλυτα συναρπαστικό το πώς ο σπουδαίος Γάλλος συγγραφέας κατάφερε να μετατρέψει μια σειρά από φαινομενικά απλοϊκές ερωτήσεις σε έναν βαθύ καθρέφτη της ανθρώπινης ψυχής. Το αποτέλεσμα της ενασχόλησής του με αυτό δεν ήταν καθόλου το προβλεπόμενο.
Ο Μαρσέλ Προυστ δεν απάντησε επιτηδευμένα ούτε προσπάθησε να χτίσει μια ψεύτικη εικόνα, καθώς επέλεξε συνειδητά να αποκαλύψει τις πιο κρυφές ανασφάλειες και τις πιο αγνές επιθυμίες του. Ωστόσο, ακριβώς αυτή η αφοπλιστική του ευαλωτότητα είναι που κάνει τις απαντήσεις του τόσο διαχρονικές. Εν πάση περιπτώσει, διαβάζοντας τις παρακάτω εξομολογήσεις, δεν εξερευνούμε απλώς τον πολύπλοκο νου μιας λογοτεχνικής ιδιοφυΐας, αλλά καλούμαστε σιωπηλά να αναρωτηθούμε και εμείς οι ίδιοι για τα δικά μας όρια και τα δικά μας ιδανικά.
Ακολουθεί το αυθεντικό ψυχογράφημα του δημιουργού, ακριβώς όπως το αποτύπωσε με τις δικές του λέξεις.
– Ποιο είναι το βασικό γνώρισμα του χαρακτήρα σας;
Η ανάγκη να με αγαπούν. Πιο συγκεκριμένα, η ανάγκη να με χαϊδεύουν και να με κακομαθαίνουν, πολύ περισσότερο από την ανάγκη να με θαυμάζουν
– Ποια αρετή προτιμάτε σ’ έναν άντρα;
Το να είναι γοητευτικός σαν γυναίκα
– Ποια αρετή προτιμάτε σε μια γυναίκα;
Το να έχει αντρικές αρετές, και να είναι ειλικρινής στις φιλίες της.
– Τι εκτιμάτε περισσότερο στους φίλους σας;
Να είναι τρυφεροί μαζί μου.
– Το βασικό σας ελάττωμα;
Το ότι δεν ξέρω πώς να θέλω κάτι πολύ, δεν είμαι ικανός να το θελήσω.
– Η βασική σας απασχόληση;
Η αγάπη.
– Τι είναι για σας ευτυχία;
Φοβάμαι πως αυτό που σκέφτομαι δεν είναι τόσο μεγάλο, αλλά ταυτόχρονα δεν τολμώ να το ξεστομίσω, φοβάμαι πως αν το πω θα το καταστρέψω.
– Τι είναι για σας δυστυχία;
Θα ήμουν δυστυχισμένος αν δεν είχα γνωρίσει τη μητέρα και τη γιαγιά μου.
– Αν δεν ήσασταν ο εαυτός σας, ποιος θα θέλατε να ήσασταν;
Θα ήθελα να ήμουν αυτό που ονειρεύονται για μένα οι άνθρωποι που θαυμάζω.
– Ποιος θα ήταν για σας ο ιδανικός τόπος για να ζήσετε;
Μία χώρα όπου όσα μου αρέσουν θα υλοποιούνταν με έναν μαγικό τρόπο, και όπου η τρυφερότητα πάντα θα έβρισκε ανταπόδοση.
– Το αγαπημένο σας χρώμα;
Η ομορφιά δεν βρίσκεται στα χρώματα, αλλά στην αρμονία τους.
– Το αγαπημένο σας λουλούδι;
Όποιο αγαπάει ο άνθρωπος με τον οποίο είμαι ερωτευμένος, και μετά, όλα τα υπόλοιπα..
– Το αγαπημένο σας πουλί;
Το χελιδόνι…
– Οι αγαπημένοι σας συγγραφείς;
Αυτό τον καιρό, ο Ανατόλ Φρανς και ο Πιερ Λοτί.
– Οι αγαπημένοι σας ποιητές
Ο Μποντλέρ και ο Αλφρέντ ντε Βινί.
– Οι αγαπημένοι σας ήρωες από την λογοτεχνία;
Ο Άμλετ.
– Οι αγαπημένες σας ηρωίδες από την λογοτεχνία;
Η Βερενίκη.
– Οι αγαπημένοι σας συνθέτες;
Μπετόβεν, Βάγκνερ, Σούμαν.
– Οι αγαπημένοι σας ζωγράφοι;
Λεονάρντο Ντα Βίντσι, Ρέμπραντ.
– Οι ήρωες σας από την πραγματική ζωή;
Ο κύριος Νταρλού και ο κύριος Μπουτρού.
– Ποιες ιστορικές προσωπικότητες αντιπαθείτε περισσότερο;
Δεν είμαι αρκετά μορφωμένος για να απαντήσω.
– Οι αγαπημένες σας ηρωίδες από την παγκόσμια ιστορία;
Η Κλεοπάτρα.
– Το αγαπημένο σας όνομα;
Έχω ένα κάθε φορά…
– Τι μισείτε περισσότερο;
Ότι μου κάνει κακό.
– Ποιο στρατιωτικό γεγονός θαυμάζετε περισσότερο;
Την στρατιωτική μου θητεία!
– Με ποιο φυσικό ταλέντο θα θέλατε να είστε προικισμένος;
Δύναμη της θέλησης και γοητεία.
– Πώς θα επιθυμούσατε να πεθάνετε;
Βελτιωμένος – και αγαπημένος.
– Σε ποια πνευματική κατάσταση βρίσκεστε αυτό τον καιρό;
Βαρεμάρα που αναγκάστηκα να σκεφτώ τόσο πολύ γύρω από τον εαυτό μου για να απαντήσω σε όλες αυτές τις ερωτήσεις.
– Σε ποια λάθη δείχνετε τη μεγαλύτερη επιείκεια;
Σε εκείνα που καταλαβαίνω.
– Το αγαπημένο σας “motto”;
Αν το πω, φοβάμαι ότι θα μου φέρει ατυχία…
Διαβάστε περισσότερα λογοτεχνικά αριστουργήματα:
- 22 αποφθέγματα του Ιονέσκο: «Ας ζήσουμε τη ζωούλα μας. Είναι καθήκον μας να…»
- Λέων Τολστόι: «Υπάρχει µόνο µία στιγµή που είναι η πιο σπουδαία το…»
- 3 εμπνεύσεις που οφείλει ο Σαίξπηρ στην κλασική λογοτεχνία
- Ο Κούντερα είπε κάποτε: «Το ερωτικό συναίσθημα μάς παραπλανά όλους με μια…»
- Σοπενχάουερ: «Τη βαθιά ψυχική γαλήνη τη βρίσκει κανείς στη…»
