Ο Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι δεν υπήρξε απλώς ένας συγγραφέας, αλλά ένας δεινός ανατόμος της ανθρώπινης ψυχής.
Το έργο του αποτελεί μια αδιάκοπη κατάδυση στα πιο σκοτεινά υπόγεια της συνείδησης, εκεί όπου η λογική συγκρούεται με το παράλογο και η πίστη με την αμφισβήτηση. Μέσα από τους ήρωές του, ο Ντοστογιέφσκι αναδεικνύει την τραγικότητα της ύπαρξης, την ανάγκη για εξιλέωση και τη διαρκή πάλη ανάμεσα στο καλό και το κακό που διεξάγεται στην καρδιά του κάθε ανθρώπου.
Ακολουθούν μερικές από τις πιο εμβληματικές σκέψεις του, που αντικατοπτρίζουν τη βαθιά πνευματική του αναζήτηση.
Έρμαν Έσσε: «Πάντα πίστευα, και εξακολουθώ να πιστεύω, ότι όποια καλή ή κακή τύχη κι αν έρθει…»
11 αποφθέγματα του Ντοστογιέφσκι
- «Εξάλλου σήμερα, σχεδόν όλοι οι ικανοί άνθρωποι φοβούνται τρομερά να μην γελοιοποιηθούν και είναι δυστυχισμένοι εξαιτίας αυτού.
- «Το απαίσιο είναι πως η ομορφιά είναι μυστηριώδης όσο και τρομερή. Ο Θεός και ο διάβολος μάχονται εκεί και το πεδίο μάχης είναι η καρδιά του ανθρώπου».
- «Μπορώ να δω τον ήλιο, αλλά ακόμα και αν δεν μπορώ να τον δω ξέρω ότι υπάρχει. Και ξέρω ότι είναι εκεί-ότι ζει».
- «Σκέφτομαι πως αν δεν υπάρχει διάβολος και αν κατά συνέπεια τον δημιούργησε ο άνθρωπος, τότε σίγουρα τον δημιούργησε κατ΄ εικόνα και ομοίωση του».
- «Τι είναι η κόλαση; Υποστηρίζω ότι είναι ο πόνος του να μην μπορείς να αγαπάς».
- Έτσι φτάνει στην απόλυτη κτηνωδία, και όλα αυτά επειδή λέει συνεχώς ψέματα στους άλλους και στον εαυτό του.
- Αυτός που λέει ψέματα στον εαυτό του είναι αυτός που προσβάλλεται πρώτος.
- Γιατί καμιά φορά είναι πολύ ευχάριστο να νιώθει κανείς προσβλημένος. Ετσι δεν είναι;
- Κι ας ξέρει πως κανένας δεν τον πρόσβαλε και πως μονάχος του φαντάστηκε την προσβολή και είπε ψέματα από κοκεταρία, υπερέβαλε τα πράγματα για να τα εξωραΐσει, αρπάχτηκε από μια λέξη φτιάχνοντας ένα ολάκερο βουνό από έναν κόκκο σινάπεως.
- Τα ξέρει όλα αυτά και μόνος του, κι όμως προσβάλλεται, προσβάλλεται ώσπου να νιώσει ευχαρίστηση, να νιώσει μεγάλη αγαλλίαση, κι έτσι φτάνει στο σημείο να καλλιεργεί μέσα του το πραγματικό μίσος.»
(…) - «Η ενεργός αγάπη είναι κάτι πολύ πιο σκληρό και φοβερό από την αγάπη που περιορίζεται στα όνειρα..
