Όταν ακούμε το όνομα του Φρίντριχ Νίτσε, το μυαλό μας πηγαίνει συνήθως σε βαρύγδουπες έννοιες: ο Υπεράνθρωπος, ο μηδενισμός, η διαπίστωση πως «ο Θεός είναι νεκρός».
Έχει συχνά τη φήμη του σκοτεινού, ίσως και του απαισιόδοξου στοχαστή. Όμως, αν αποδομήσεις τον μύθο του, θα ανακαλύψεις έναν φιλόσοφο που ύμνησε τη ζωή, το πάθος και τη ριζοσπαστική ελευθερία.
Η φιλοσοφία του δεν αφορά μόνο τα σκονισμένα αμφιθέατρα, αλλά τον πυρήνα της καθημερινότητάς μας. Μπορεί να μην έχεις διαβάσει ποτέ τον Τάδε Έφη Ζαρατούστρα, αλλά είναι πολύ πιθανό να έχεις βιώσει τον Νιτσεϊσμό στην πράξη.
Ιδού 6 φορές που ταυτίστηκες απόλυτα με τη σκέψη του, χωρίς καν να το γνωρίζεις:
1. Η στιγμή της «Αιώνιας Επιστροφής»: Όταν αναρωτιέσαι αν ζεις σωστά Έχεις βρεθεί ποτέ σε ένα τέλμα, ρουτινιασμένος σε μια δουλειά ή μια σχέση, και ξαφνικά μια σκέψη σε χτυπάει σαν κεραυνός: «Αν ήμουν καταδικασμένος να ζω αυτήν ακριβώς τη στιγμή, αυτήν ακριβώς τη ζωή, ξανά και ξανά για όλη την αιωνιότητα, θα ήμουν ευτυχισμένος;». Αυτό ακριβώς είναι το νοητικό πείραμα της Αιώνιας Επιστροφής του Νίτσε. Είναι εκείνη η τρομακτική, αλλά λυτρωτική συνειδητοποίηση που σε αναγκάζει είτε να αλλάξεις ριζικά τη ζωή σου, είτε να αγκαλιάσεις πλήρως τις επιλογές σου.
2. Το “Amor Fati”: Όταν όλα πάνε στραβά και εσύ απλώς… χαμογελάς Χάνεις το λεωφορείο, η οθόνη του κινητού σου σπάει και μια σημαντική συμφωνία ακυρώνεται, όλα μέσα στην ίδια μέρα. Αντί να καταρρεύσεις ή να παίξεις τον ρόλο του θύματος, πιάνεις τον εαυτό σου να γελάει με τον παραλογισμό της κατάστασης και να την αποδέχεται. Ο Νίτσε το ονόμασε Amor Fati (Αγάπη της Μοίρας). Δεν είναι παθητική εγκαρτέρηση, αλλά η ενεργητική επιθυμία να αγαπάς τη ζωή σου ακριβώς όπως έρχεται, με όλο το χάος, τον πόνο και την ομορφιά της.
3. Η απέχθεια για την «Αγέλη»: Όταν οι τάσεις της μάζας σε απωθούν Έχεις νιώσει ποτέ αυτή την ανεξήγητη ασφυξία όταν βλέπεις όλους γύρω σου να ακολουθούν τυφλά ένα νέο trend, μια πολιτική ιδεολογία ή έναν συγκεκριμένο τρόπο ζωής (π.χ. πτυχίο – δουλειά γραφείου – γάμος στα 30); Αυτή η άρνησή σου να συμμορφωθείς με τη «νοοτροπία του κοπαδιού» είναι βαθιά νιτσεϊκή. Ο Νίτσε σιχαινόταν την ηθική της αγέλης και πίστευε ότι το άτομο πρέπει να χαράξει το δικό του, μοναχικό, αλλά αυθεντικό μονοπάτι.
4. Η δημιουργία των δικών σου αξιών: Το προσωπικό σου «Ο Θεός είναι νεκρός» Δεν πρόκειται για μια αυστηρά θεολογική δήλωση, αλλά για την κατάρρευση των απόλυτων αληθειών. Είναι εκείνη η κρίσιμη φάση στη ζωή σου που συνειδητοποιείς ότι οι “κανόνες” που σου έμαθαν (τι είναι επιτυχία, τι είναι ηθικό, πώς πρέπει να φέρεσαι) είναι απλώς ανθρώπινες κατασκευές. Από εκείνη τη στιγμή, αναλαμβάνεις το βαρύ, αλλά συναρπαστικό φορτίο να γίνεις ο ίδιος δημιουργός των αξιών σου. Αποφασίζεις εσύ τι έχει νόημα.
5. Το κυνήγι του «Υπερανθρώπου»: Η ανάγκη να ξεπερνάς τον εαυτό σου Αν έχεις πιάσει ποτέ τον εαυτό σου να παλεύει σκληρά για να κόψει μια κακή συνήθεια, να σπάσει τα προσωπικά του ρεκόρ (είτε στο γυμναστήριο, είτε στη δημιουργικότητα, είτε στην αυτοβελτίωση) και να αρνείται τη μετριότητα, τότε βαδίζεις στον δρόμο του Übermensch. Ο Υπεράνθρωπος του Νίτσε δεν είναι κάποιος βιολογικά ανώτερος, αλλά ο άνθρωπος που βρίσκεται σε διαρκή πόλεμο με τις αδυναμίες του, με σκοπό να εξελιχθεί στην καλύτερη εκδοχή του εαυτού του.
6. Κοιτάζοντας την Άβυσσο: Οι μεταμεσονύχτιες υπεραναλύσεις Είναι 3:00 τα ξημερώματα. Δεν μπορείς να κοιμηθείς και το μυαλό σου αρχίζει να σκαλίζει τα πιο σκοτεινά υπαρξιακά ερωτήματα, τα λάθη του παρελθόντος και το κενό του σύμπαντος. «Όταν κοιτάζεις για πολλή ώρα την άβυσσο, η άβυσσος κοιτάζει κι αυτή μέσα σου», έγραψε ο Νίτσε. Είναι εκείνες οι στιγμές που η υπερανάλυση σε παραλύει και το σκοτάδι της δικής σου ψυχής αντανακλάται πίσω σε σένα, υπενθυμίζοντάς σου ότι η αυτογνωσία έχει συχνά βαρύ τίμημα.
Το να είσαι «Νιτσεϊκός» τελικά δεν σημαίνει να είσαι πεσιμιστής. Σημαίνει να αρνείσαι να ζήσεις μια ζωή στον αυτόματο πιλότο. Να παίρνεις τον πόνο, το χάος και την αβεβαιότητα, και να τα μετατρέπεις στην πιο δυνατή, αυθεντική εκδοχή του εαυτού σου.
Είσαι Καφκικός και δεν το ξέρεις: 6 φορές που ταυτίστηκες μαζί του
