Οι «Κούφιοι Άνθρωποι» του Τ. Σ. Έλιοτ.
Γραμμένο στον απόηχο του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, το ποίημα αυτό ξεπερνά τα όρια της εποχής του και μετατρέπεται σε μια διαχρονική, σχεδόν προφητική ελεγεία για την πνευματική ξηρασία της ανθρώπινης ύπαρξης. Ο Έλιοτ δεν περιγράφει τον θάνατο του σώματος, αλλά κάτι πολύ πιο τρομακτικό: τον θάνατο της βούλησης και της ουσίας. Μιλάει για εκείνη την αφόρητη, παραλυτική κατάσταση όπου η ψυχή αδειάζει και ο άνθρωπος στέκεται μετέωρος, ανίκανος να συνδεθεί, να νιώσει ή να δράσει. Είναι ο αέναος εγκλωβισμός ανάμεσα στην ιδέα και την πραγματικότητα, ανάμεσα στην επιθυμία και την εκπλήρωσή της. Εκεί ακριβώς όπου «πέφτει η Σκιά».
Μέσα από τα παρακάτω εμβληματικά αποσπάσματα (από τα «Άπαντα ποιήματα», εκδόσεις Κέδρος), ο ποιητής στήνει έναν αμείλικτο καθρέφτη. Μας καλεί να περπατήσουμε στη δική του «νεκρή χώρα», ανάμεσα σε πέτρινα είδωλα και σβησμένα άστρα, υπενθυμίζοντάς μας με τον πιο αποκαρδιωτικό τρόπο τη νομοτέλεια της φθοράς.
Και τελικά, μας χαρίζει τον πιο ανατριχιαστικά σιωπηλό επίλογο που γράφτηκε ποτέ για τη μοίρα του κόσμου. Ένα τέλος που δεν έρχεται με μια μεγαλειώδη έκρηξη, αλλά με μια απόλυτη, αδύναμη παραίτηση.
Τ. Σ. Έλιοτ, «Άπαντα ποιήματα»
(εκδ. Κέδρος)
«Είμαστε οι κούφιοι άνθρωποι είμαστε οι βαλσαμωμένοι άνθρωποι σκύβοντας μαζί, κεφαλοκαύκι άχυρο. Αλίμονο! Οι στεγνές φωνές μας, όταν ψιθυρίζουμε μαζί είναι ήσυχες και ανόητες σαν άνεμος σε ξερό χορτάρι ή πόδια ποντικών σε σπασμένο γυαλί στο ξερό μας κελάρι.
Σχήμα χωρίς μορφή, σκιά χωρίς χρώμα παραλυμένη δύναμη, χειρονομία χωρίς κίνηση.
Αυτοί που πέρασαν με ολόισια μάτια, στου θανάτου το άλλο Βασίλειο μας θυμούνται-αν καθόλου-όχι ως χαμένες βίαιες ψυχές, μα μονάχα ως κούφιους ανθρώπους τους βαλσαμωμένους ανθρώπους…»
«…Αυτή είναι η νεκρή χώρα
αυτή είναι του κάκτου η χώρα
εδώ τα πέτρινα είδωλα σηκώνονται,
εδώ λαμβάνουν την ικεσία ενός χεριού νεκρού ανθρώπου
κάτω από το σπίθισμα σβησμένου άστρου»
«…Mεταξύ ιδέας και πραγματικότητας μεταξύ κίνησης και δράσης πέφτει η Σκιά
Γιατί δικό σου είναι το βασίλειο Μεταξύ αντίληψης και δημιουργίας μεταξύ κίνησης και απάντησης πέφτει η Σκιά
Η ζωή είναι πολύ μακριά
Μεταξύ πόθου και σπασμού
μεταξύ δύναμης και ύπαρξης
μεταξύ ουσίας και πτώσης,
πέφτει η Σκιά
Γιατί δικό σου είναι το βασίλειο
γιατί δική σου είναι η ζωή
γιατί η ζωή είναι δική σου
αυτός είναι ο τρόπος που ο κόσμος τελειώνει
όχι με ένα κρότο αλλά με ένα λυγμό».
14 κανόνες ζωής του Βενιαμίν Φραγκλίνου που παραμένουν επίκαιροι









