Την παραμονή του Δεκαπενταύγουστου, οι ευχές δίνουν και παίρνουν. Από στόμα σε στόμα, σε παρέες, σε τηλεφωνήματα, η φράση «Καλή Παναγιά» ακούγεται παντού. Μα είναι σωστή; Και, κυρίως, τι εννοούμε όταν τη λέμε;
Ο Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιερόθεος έχει εξηγήσει ότι η φράση δεν στέκει ούτε γλωσσικά ούτε θεολογικά. Παρομοιάζει το «Καλή Παναγιά» με το να πεις «Καλό Χριστό» τα Χριστούγεννα έννοιες από μόνες τους θετικές δεν έχουν αντίθετο, οπότε δεν υπάρχει λογική στο να επαυξάνουμε. Από αυτή την άποψη, εκφράσεις όπως «Καλό Δεκαπενταύγουστο» ή «Ευλογημένη η ημέρα της Παναγίας» είναι πιο ακριβείς.
Γλωσσολόγοι όμως βλέπουν το θέμα λίγο διαφορετικά. Η καθηγήτρια Πηνελόπη Καμπάκη σημειώνει ότι η ελληνική γλώσσα αγαπά τους πλεονασμούς στις ευχές. Όπως λέμε «Καλή Ανάσταση», «Καλή λευτεριά» ή «Καλό ταξίδι», έτσι και η «Καλή Παναγιά» λειτουργεί ως θερμή, λαϊκή ευχή που στην πραγματικότητα σημαίνει «με το καλό να φτάσουμε στη γιορτή». Δεν αποδίδει ιδιότητες στην Παναγία, αλλά φανερώνει προσμονή και χαρά για τη μεγάλη ημέρα.
Θεολογικά, οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί τιμούν την Παναγία ως την Υπεραγία Θεοτόκο, μητέρα του Ιησού Χριστού, και την θεωρούν ανώτερη από όλους τους Αγίους. Η Κοίμηση της Θεοτόκου στις 15 Αυγούστου γιορτάζει την ειρηνική της μετάβαση και την είσοδό της στη δόξα του Θεού. Η φράση «Καλή Παναγιά» δεν προέρχεται από κάποια επίσημη εκκλησιαστική παράδοση είναι δημιούργημα του λαϊκού αισθήματος και της ανάγκης να ευχηθούμε κάτι καλό πριν από μία τόσο σημαντική εορτή.
Έτσι, η επόμενη φορά που θα πεις ή θα ακούσεις «Καλή Παναγιά», θα ξέρεις ότι δεν είναι θεολογικός όρος, αλλά μια φράση της καθημερινότητας που κουβαλά περισσότερη ζεστασιά παρά δογματική ακρίβεια. Και μπορεί να την κρατήσεις ή να την αντικαταστήσεις γνωρίζοντας πλέον όλη την ιστορία της.
