Η ταπεινότητα, προειδοποιεί ο Λιαντίνης δεν είναι πάντα αρετή, αλλά μερικές φορές μια μάσκα, προθάλαμος της φιλοδοξίας και όχι αντίδοτο σε αυτήν. Ο Σαίξπηρ την αποκαλούσε «τη σκάλα της νεανικής φιλοδοξίας», και το κείμενο τονίζει το σημείο: προσέξτε το κατηφές βλέμμα που αρνείται την οπτική επαφή, καθώς μπορεί να μην υποδηλώνει σεμνότητα, αλλά απόκρυψη.
Μεταξύ της αυτολατρείας και της αυτοαφαίρεσης, μας υπενθυμίζει ο Αριστοτέλης, βρίσκεται η μόνη υπερασπίσιμη ηθική: η χρυσή τομή. Το να αγαπάς τους άλλους περισσότερο από τον εαυτό σου είναι εξίσου διαστρεβλωμένο με τον εγωισμό.
Και τα δύο είναι προκαταλήψεις που παραμορφώνουν την κρίση και προκαλούν βλάβη. Εξ ου και η ακριβής μέτρηση στο Ευαγγέλιο: «αγάπα τον πλησίον σου ως εαυτόν», όχι πάνω από τον εαυτό σου
Ας μελετήσουμε την καταγραφή του Δημήτρη Λιαντίνη.
Έρμαν Έσσε: «Δεν είναι δική μου δουλειά να κρίνω τη ζωή ενός άλλου ανθρώπου. Πρέπει να κρίνω…»
Η λέξη “ταπεινοφροσύνη”, σας το είπα και προχτές, όποιος την έχει να είσαστε κουμπωμένοι απέναντί του. Είναι δεδομένο ότι είναι άνθρωπος σκοτεινός, για να μην πούμε, κατ’ ευθείαν κακός.
“Η ταπεινοφροσύνη είναι της νεαράς φιλοδοξίας η σκάλα”, λέει σε μια τραγωδία του ο Σαίξπηρ. Και να προσέχετε τους ανθρώπους που δεν σας κοιτάνε στα μάτια όταν κουβεντιάζετε.
Ο άνθρωπος που δεν σε κοιτάει στα μάτια και κοιτάει κάτω, είναι ύποπτος. Κάτι έχει. Δεν τα ξέρει ο ίδιος, αλλά θα του βγουν στο φως μια μέρα.
Να πούμε και μια άλλη πρόταση από τους μεγάλους μας προγόνους που εδώ θα δείτε πόσο ελάχιστη σχέση έχουμε με τους Έλληνες (αρχαίους) από την Παιδεία που μας δώσανε. Ο Αριστοτέλης έλεγε “ο αλτρουισμός -το να αγαπάς τους άλλους, δηλαδή- είναι στον ίδιο βαθμό λανθασμένη προκατάληψη με τον εγωισμό”.
Εάν αγαπάς τους άλλους περισσότερο από τον εαυτό σου είσαι άδικος. Όσο άδικος είναι ο εγωιστής που αγαπάει το όνομά του. Και ξέρετε, δεν υπάρχει χειρότερο πάθος στον άνθρωπο από τον εγωισμό, αξιότιμοι συνάδελφοι. Δεν υπάρχει χειρότερο κακό.
“Πάσης λύμης δοχείον” που έλεγε ένας βυζαντινός. Λύμη, με ύψιλον το λυ – λυμαίνομαι. Πάσης συμφοράς δοχείο είναι ο εγωισμός του ανθρώπου. Αλλά και το να πέφτεις στην άλλη άκρη και να αγαπάς περισσότερο τους άλλους από τον εαυτό σου, είναι το ίδιο πράγμα, λέει ο Αριστοτέλης. Που σημαίνει: βρες τη χρυσή μεσότητα. Αγαπώ την…, όσο και τον εαυτό μου.
Γι’ αυτό έλεγε ο Χριστούλης “Αγαπήσεις πλησίον ως εαυτόν”. Όχι περισσότερο…
Διαβάστε περισσότερα λογοτεχνικά αποσπάσματα παρακάτω:
- Γκαμπριέλ Γκαρσία Μαρκές: «Ένας άντρας καταλαβαίνει πότε αρχίζει να γερνάει: όταν αρχίζει και μοιάζει με …»
- Ουίλιαμ Μπάτλερ Γέιτς: «Όταν γεράσεις κι ασπρίσεις …Την ομορφιά σου αγάπησαν στ’ αλήθεια ή σαν ψέμα»
- Χένρι Μίλλερ: «Αν οι άνθρωποι σταματήσουν να πιστεύουν ότι κάποια μέρα θα γίνουν θεοί, τότε σίγουρα θα …»
- Μια φορά κι έναν καιρό ο Έσσε μας είπε: «Όταν φοβόμαστε κάποιον είναι γιατί …»
- 5 φορές που ο Ίψεν είχε δίκιο (και είπε όσα φοβόμασταν να παραδεχτούμε)
- 21 «σοφές» διαδρομές από τον Έρμαν Έσσε: «Δεν έχω ιδέα αν οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν, και δεν…»
- Τα γράμματα του Ρίλκε που μάς καθοδηγούν διαχρονικά: «Έρωτας δε θα πει ν’ ανοίγεσαι…είναι…»
- 10 σοφές συμβουλές από τον Επίκουρο: «Αν θέλεις να κάνεις κάποιον πλούσιο, μην του δίνεις χρήματα, να του…»
