Ο Φραντς Κάφκα ο τυραννισμένος γραφιάς του ασφαλιστικού γραφείου της Πράγας, ο γιος που ποτέ δεν έπαψε να νιώθει μικρός μπροστά στον τραχύ πατέρα του, άφησε σκόρπια στα ημερολόγια και στις επιστολές του δεκάδες στοχασμούς για την παιδική ψυχή.
Τα παιδιά, λέει, δεν είναι άτρωτα ερευνητικά πνεύματα, κάποια κουράζονται γρήγορα, εγκαταλείπουν την αναζήτηση της κρυμμένης καλοσύνης, ικανοποιούνται με το πρώτο μάθημα ψυχρότητας που τους προσφέρεται. Η φράση γίνεται έτσι καθρέφτης της δικής του παιδικής αμηχανίας: μικρός ο Κάφκα ένιωθε ότι πίσω από τη βαριά σιγουριά του πατέρα έπρεπε να υπάρχει ένα ίχνος στοργής, όμως δεν διέθετε «την ατρόμητη διάθεση» για να το ανασύρει.
Πόσοι από εμάς δεν έχουμε βρεθεί στην ίδια θέση, πιστεύοντας ότι, αν σκάψουμε λίγο πιο βαθιά, θα βρούμε ένα θερμό ρεύμα και πόσες φορές δεν κουραστήκαμε πριν το αγγίξουμε;
Μήπως λοιπόν η αγωνία του Κάφκα στρέφεται περισσότερο προς εμάς παρά προς τα παιδιά; Αν ζητούμε από τα μικρά να επιμείνουν ώσπου να ξετρυπώσουν την καλοσύνη μας, κινδυνεύουμε να φορτώσουμε στις εύθραυστες πλάτες τους ένα έργο που μόνο εμείς έχουμε την αρμοδιότητα να φέρουμε σε πέρας.
Το ερώτημα γίνεται ακόμη αιχμηρότερο: πόσο πραγματικά γνωρίζουμε «τον τρόπο που είμαστε»; Ο Κάφκα αφιέρωσε μια ζωή ψάχνοντας αυτήν ακριβώς την απάντηση μέσα σε ιστορίες λαβυρίνθων και ανυπόστατων δικαστηρίων.
(Διαβάστε τα αποφθέγματά του παρακάτω)
9 αποφθέγματα του Κάφκα.
1.«Ένας άνθρωπος δεν χρειάζεται να πετάξει στον ήλιο, αρκεί να βρει ένα κομμάτι καθαρή γη, να συρθεί εκεί και να αφήσει τον ήλιο να τον λούσει.»
2.«Αλλά σε παρακαλώ, πατέρα, κατάλαβε με σωστά: αυτά ήταν εντελώς ασήμαντες λεπτομέρειες, αλλά με καταπίεζαν, γιατί εσύ, ένας μεγάλος άνδρας με εξουσία, μπορούσες να μου βάζεις κανόνες και να τους αγνοείς. Και μέσα από αυτό είδα ότι ο κόσμος ήταν χωρισμένος σε τρία μέρη: στο πρώτο ζούσε ο σκλάβος, εγώ, υπό νόμους που είχαν επινοηθεί αποκλειστικά για τη ζωή μου, αλλά στους οποίους, χωρίς να καταλαβαίνω γιατί, δεν μπορούσα ποτέ να προσαρμοστώ πλήρως. Στο δεύτερο μέρος ζούσες εσύ, απείρως μακριά από μένα, απασχολημένος με το να κυβερνάς, να δίνεις διαταγές και να θυμώνεις όταν δεν τις ακολουθούσαν. Και στο τρίτο ζούσαν όλοι οι άλλοι, ευτυχισμένοι και ελεύθεροι από διαταγές και υπακοή. Και εγώ ήμουν συνεχώς σε δυσμένεια, είτε επειδή ακολουθούσα τις διαταγές σας, και αυτό ήταν ντροπή, καθώς ίσχυαν μόνο για μένα, είτε επειδή ήμουν πεισματάρης, και αυτό ήταν επίσης ντροπή, επειδή ήμουν πεισματάρης για να σας αντιταχθώ, είτε επειδή δεν ήμουν σε θέση να υπακούσω, επειδή, για παράδειγμα, δεν είχα τη δύναμή σας, την όρεξή σας, την ικανότητά σας να κάνω ό,τι ήταν φυσικό για εσάς – και από όλα αυτά, αυτή η ντροπή ήταν η μεγαλύτερη.
3.«Κάθε φορά που άρχιζα να κάνω κάτι που δεν σου άρεσε και με απειλούσες με την προοπτική της αποτυχίας, ο σεβασμός μου για τη γνώμη σου ήταν τόσο μεγάλος που η αποτυχία ήταν, έστω και αργότερα, αναπόφευκτη. Έχασα την εμπιστοσύνη στις ικανότητές μου. Ήμουν ασταθής, αμφιταλαντευόμενος. Όσο μεγάλωνα, τόσο περισσότερα στοιχεία μπορούσες να χρησιμοποιήσεις εναντίον μου ως απόδειξη της αναξιότητάς μου. Σταδιακά, από μια ορισμένη άποψη, άρχισες να έχεις δίκιο».
4.«Είναι ένας μακρύς και σκοτεινός δρόμος από εκεί μέχρι το σημείο που έχω πραγματικά φτάσει».
5.«Ήμουν πεπεισμένος ότι δεν θα κατάφερνα να περάσω ούτε το πρώτο έτος στο σχολείο, αλλά τα κατάφερα, μάλιστα μου απονεμήθηκε και βραβείο. Αλλά σίγουρα δεν θα περνούσα τις εισαγωγικές εξετάσεις για το γυμνάσιο, και πάλι τα κατάφερα. Αλλά τότε σίγουρα θα αποτύγχανα στο σχολείο, αλλά όχι, δεν απέτυχα, στην πραγματικότητα συνέχισα να πετυχαίνω.
6.«Αλλά αυτό δεν μου έδωσε αυτοπεποίθηση, αντίθετα, πείστηκα – και το αποδοκιμαστικό σου βλέμμα ήταν η επίσημη απόδειξη αυτού – ότι όσο περισσότερο πετυχαίνω, τόσο χειρότερη θα είναι η τελική μου πτώση».
7.«Το μόνο που έκανα εκεί, τελικά, ήταν να θρηνώ για ό,τι δεν μπορούσα να θρηνήσω στην αγκαλιά σου».
8.Αλλά αυτά δεν είναι αναμνήσεις από την παιδική ηλικία, αλλά συναισθήματα. Ίσως.»
9.«Δεν έχει κάθε παιδί την αντοχή και την ατρόμητη διάθεση να συνεχίσει να ψάχνει μέχρι να βρει την καλοσύνη που κρύβεται κάτω από την επιφάνεια. Μπορείς να φερθείς σε ένα παιδί μόνο με τον τρόπο που είσαι εσύ ο ίδιος».
Διαβάστε κι άλλα άρθρα που αγαπήσαν οι αναγνώστες μας:
- «Κάνουμε παιδιά για να….» – Οι φιλόσοφοι απαντούν με αφοπλιστική ειλικρίνεια
- Γιωσαφάτ: «Καλή μητέρα είναι αυτή που έχει …» – Μια φράση που σηκώνει συζήτηση
- Έρμαν Έσσε: «Για να βρεις τον εαυτό σου, χρειάζονται 3 πράξεις…»
- Πόση φτώχεια αντέχει ένας λαός πριν ξεσπάσει; Ο Στάινμπεκ είχε ήδη απαντήσει
- Η φράση του Τόλκιν που (εάν τη διαβάσεις) θα σε συνοδεύει για μια ολόκληρη ζωή
- Θεοδωρόπουλος: «Κάθε έθνος έχει τον δικό του Ναρκισσισμό. Εμείς οι Έλληνες τι έχουμε;»
- 30 σπουδαίες συμβουλές του Πλάτωνα: «Αφήστε τους γονείς να κληροδοτήσουν στα παιδιά τους…»
- Η διαδρομή της αυτοεκτίμησης από τον Μπουκάι: «Για να μάθω να εκτιμώ τον εαυτό μου δε φτάνει μόνο να…»
- Όσκαρ Ουάιλντ: «Ο δεσμός κάθε συντροφικότητας, είτε στο γάμο είτε στη φιλία, είναι …»
- «Η μητέρα που προσπαθεί να ελέγξει κάθε πτυχή της ζωής της κόρης της παίρνει…» – Το βιβλίο που μίλησε σε χιλιάδες γυναίκες
- Σταμάτα να φοβάσαι τα γηρατειά – O Σοπενχάουερ θα σου αλλάξει γνώμη
- Winnicott: «Αν οι μητέρες καλούνται να κάνουν αυτό ή εκείνο χάνουν την …»
- Το «Κρυφό Σχολειό» είναι μύθος και αυτά είναι τα 10 πραγματικά σχολεία που «έσωσαν» τα γράμματα
- Ο Καρλ Γιούνγκ είχε προειδοποιήσει πως θα ‘ρθει μια εποχή που οι γονείς θα μεγαλώνουν παιδιά για να …
