Αθήνα, Νοέμβριος 1940: τα παράθυρα ανοίγουν σαν βλέφαρα και μια ολόκληρη χώρα ξυπνάει.
Τύμπανα, σημαίες, χαλίκι κάτω από τις μπότες , η πόλη γίνεται ένας παλμός που βαδίζει προς το μέτωπο. Μέσα σε αυτόν τον θόρυβο, ο Γιάννης Ρίτσος δεν γράφει ένα σύνθημα, αλλά αποστάζει έναν όρκο. Το ποίημά του κρατάει δύο στοιχεία ταυτόχρονα την πληγή του πολέμου και τις σταθερές αρχές της αξιοπρέπειας.
«Κερδίζουμε», επαναλαμβάνει, αλλά αυτό που θριαμβεύει εδώ είναι μεγαλύτερο από μια μάχη, είναι η πίστη ότι μια μέρα η ελευθερία θα υπερισχύσει των κανονιών και το ανθρώπινο πρόσωπο θα στραφεί, χωρίς φόβο, προς τον ήλιο.
4 κρίσιμοι λόγοι για τους οποίους η Ελλάδα γιορτάζει την έναρξη του πολέμου
“Οκτώβρης 1940” – (Αθήνα, Νοέμβριος 1940, Γιάννης Ρίτσος)
Ανοίγουν τα παράθυρα
κι όσοι μένουν χαιρετούν αυτούς που φεύγουν
και φεύγουν όλοι.
Γέμισαν οι πόλεις τύμπανα και σημαίες.
Ορθή η αυγή σημαιοστολίζει τα όνειρά μας
κι η Ελλάδα λάμπει μες στα φώτα των ονείρων μας .
Ο ήλιος πλυμένος
με το καθάριο πρόσωπο στραμμένο στον άνθρωπο,
χαιρετάει τους δρόμους που τραβούν στη μάχη.
Αυτοκίνητα περνούν γεμάτα πλήθος.
Αποχαιρετιούνται στις πόρτες και γελάνε
ύστερα ακούγονται τ’ άρβυλα στην άσφαλτο,
το μεγάλο τραγούδι των αντρίκιων βημάτων
που μακραίνει και σβήνει στο βάθος του δρόμου,
ως το βραδινό σταθμό με τα χαμηλωμένα φώτα.
Εκεί τα τρένα περιμένουνε
σφυρίζουν για λίγο έξω από την πόλη,
ακούγονται οι αποχαιρετιστήριοι πυροβολισμοί
κι ύστερα όλα σωπαίνουν και περιμένουν.
Διαβάζουμε τα τελευταία παραρτήματα:
Νικούμε. Νικούμε.
Πάντα νικάει το δίκιο!
Μια μέρα θα νικήσει ο άνθρωπος.
Μια μέρα η λευτεριά θα νικήσει τον πόλεμο.
Μια μέρα θα νικήσουμε για πάντα.
