Ο Στέφαν Τσβάιχ, γόνος ευκατάστατης εβραϊκής οικογενείας στη Βιέννη του τέλους του 19ου αιώνα δεν ήταν μόνο συγγραφέας ήταν οξυδερκής παρατηρητής της ψυχής, σχεδόν αρχαιολόγος των λεπτών ανθρωπίνων κινήτρων.
Έζησε σε μια Ευρώπη που κατέρρεε δύο φορές μέσα σε έναν αιώνα και την ίδια ραγισμένη Ευρώπη την καθρέφτιζε στο βλέμμα των ηρώων των ερωτευμένων, των προδομένων, των εμμονκών και των ηττημένων.
Η δική του προσωπική ζωή δεν ξέφυγε από τη δίνη της έντασης, δύο γάμοι, έντονοι δεσμοί, αυτοεξορία και μια βαθιά μελαγχολία που κατέληξε όπως είναι γνωστό στην αυτοκτονία του ίδιου και της δεύτερης συζύγου του στο Πετρούπολις της Βραζιλίας το 1942, ενώ η Ευρώπη φλεγόταν από τον ναζισμό.
Στο παρακάτω απόσπασμα ο Τσβάιχ δεν ασχολείται με την απιστία ως κοινωνική πράξη ή σεξουαλική εκτροπή, τη βλέπει ως ένα υπαρξιακό ρήγμα εμπιστοσύνης, όπου η ερωτική πράξη με έναν τρίτο γίνεται και η πράξη ακύρωσης του ανθρώπου που εμπιστεύτηκες ή σε εμπιστεύτηκε.
(Διαβάστε τα αποφθέγματά του παρακάτω)
Δεν τον τρομάζει η γυναίκα που δίνεται, τον τρομάζει ότι ταυτόχρονα ακυρώνει και εκθέτει εκείνον που την εμπιστεύτηκε και έτσι η μοιχεία από περιπέτεια γίνεται προδοσία με βαθύ υπόβαθρο όχι μόνο του σώματος αλλά και της μνήμης της σχέσης.
Ενδιαφέρον προκαλεί πως ο Τσβάιχ, ένας άντρας του περασμένου αιώνα σκεφτόταν με αυτό τον υψηλό βαθμό ενσυναίσθησης σε μια εποχή που σκληρότητα των συνθηκών και κατ’ επέκτασιν των ανθρωπίνων συναισθημάτων δεν άφηνε χώρο για τα λεπτά αισθήματα.
Είπε λοιπόν ο Τσβάιχ για τη μοιχεία:
«Η μοιχεία είναι στις περισσότερες περιπτώσεις μια κλοπή στο σκοτάδι. Σε τέτοιες στιγμές, σχεδόν κάθε γυναίκα προδίδει τα πιο απόκρυφα μυστικά του συζύγου της, γίνεται μια Δαλιδά που αποκαλύπτει σε έναν ξένο, αποκαλύπτει στον εραστή της, τα μυστικά της δύναμης ή της αδυναμίας του συζύγου της. Αυτό που μου φαίνεται προδοσία δεν είναι ότι οι γυναίκες δίνουν τον εαυτό τους, αλλά ότι μια γυναίκα, όταν το κάνει, τείνει να δικαιολογείται στον εαυτό της αποκαλύπτοντας τη γύμνια του συζύγου της, εκθέτοντάς την στο περίεργο και περιφρονητικό βλέμμα ενός ξένου».
Βέβαια, αυτός ο στοχαστής προκαλεί το ενδιαφέρον και για άλλους στοχασμούς του που αξίζουν το χρόνο μας:
1.«Φοβόμαστε την προδοσία των άλλων επειδή, κατά βάθος, αναγνωρίζουμε την ικανότητά μας να προδίδουμε.»
2.«Ο κίνδυνος δεν βρίσκεται στον ίδιο τον δεσμό αλλά στις προσδοκίες που προβάλλουμε πάνω του.»
3.Δεν μας απογοητεύουν οι άνθρωποι και τα γεγονότα αλλά η αντίληψη που έχουμε για την πραγματικότητα. Είναι η δική μου προσωπική αντίληψη για την πραγματικότητα που καθορίζει την ευτυχία μου και τις απογοητεύσεις μου.
4.Μόνο ένας ανόητος καμαρώνει όταν έχει αυτό που λένε «επιτυχία με τις γυναίκες». Ο αληθινός άντρας αισθάνεται άσχημα όταν συνειδητοποιεί ότι μια γυναίκα είναι ξετρελαμένη μαζί του, ενώ ο ίδιος δεν μπορεί να ανταποδώσει τα αισθήματά της.
5.«Η οικειότητα είναι μια συνομιλία μεταξύ δύο ψυχών, που μιλάει ψιθυριστά και σιωπηλά.»
6.Μόνο ο άνθρωπος που έχει γνωρίσει φως και σκοτάδι, πόλεμο και ειρήνη, κορυφή και πτώση, μόνο αυτός ο άνθρωπος έχει γνωρίσει πραγματικά τη ζωή.
7.«Πρέπει να ‘ναι κανένας κύριος του οίκτου του, γιατί κάνει περισσότερο κακό κι απ’ τη μεγαλύτερη ακόμη αδιαφορία».
8.«Αυτό που μας δένει με τον άλλον δεν είναι η αγάπη από μόνη της, αλλά οι ανομολόγητες συμφωνίες που δημιουργούμε στις ήσυχες στιγμές.»
9.«Το να αγαπάς σημαίνει να ρισκάρεις τον αφανισμό- το να αποφεύγεις την αγάπη σημαίνει να ρισκάρεις να μην υπάρξεις ποτέ πραγματικά.»
10.Αυτός που είναι στην ευτυχία μόνος του, θα είναι και στη δυστυχία μόνος του.
11.Καμιά ενοχή δεν μπορεί να ξεχαστεί όσο η συνείδηση τη γνωρίζει.
12.Μπορείς να τρέξεις και να ξεφύγεις απ’ όλους εκτός από τον εαυτό σου.
Διαβάστε κι άλλα άρθρα που αγαπήσαν οι αναγνώστες μας:
- Δε χρειάζονται τέλειοι γονείς, χρειάζονται … – Ο Ματθαίος Γιωσαφάτ και το έλλειμμα συναισθηματικής παρουσίας
- Νίκος Καζαντζάκης: Θα ‘ρθει η στιγμή που ο φόβος θα…
- Όταν μιλούν άσχημα για σένα, ο Πλάτωνας σου δίνει αυτή την απάντηση
- Το πιο σημαντικό βιβλίο του Φρόυντ σε 19 φράσεις: «Οι άνδρες δεν είναι ευγενικά πλάσματα που θέλουν να…»
- Τι σημαίνει η λέξη «τζιβαέρι»; – Η πιο τρυφερή λέξη που δε λέμε πια
- Κάφκα: «Αν βρεις κάποιον που σε κάνει να χαμογελάς μην…»
- Έρμαν Έσσε: «Τα γηρατειά υποτιμούνται μόνο όταν θέλουν να …»
