Υπάρχουν στιγμές που η ιστορία μπαίνει μέσα στη ζωή των ανθρώπων τόσο βίαια, ώστε να σφραγίζει για πάντα τη μνήμη και τον χαρακτήρα τους. Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, κορυφαία βυζαντινολόγος και μια από τις πιο εμβληματικές προσωπικότητες του ελληνικού πνεύματος, δεν μιλά για τη δόξα ή την ακαδημαϊκή της πορεία, αλλά για τα εφηβικά της χρόνια μέσα στην Κατοχή.
Η ομολογία της δεν είναι απλώς μια προσωπική ανάμνηση, αλλά ένα μάθημα μνήμης μάς θυμίζει ότι πίσω από κάθε διακεκριμένη προσωπικότητα υπάρχει μια γενιά που δοκιμάστηκε από το σκοτάδι και βρήκε τη δύναμη να σταθεί όρθια. Στην Αρβελέρ η τραγωδία της κατοχής μετατράπηκε σε στοχασμό, σε μια βαθιά αίσθηση ευθύνης και αντοχής.
Και ίσως αυτό είναι το πιο συγκλονιστικό μήνυμα για μια μέρα σαν τη σημερινή, που ανοίγουν τα σχολεία: ότι η παιδεία δεν είναι μόνο γνώση, είναι και το πείσμα να μορφώνεσαι ενώ γύρω σου ο κόσμος καταρρέει.
10 καταθέσεις της Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ
1.Εκείνη την εποχή δεν έμενα σπίτι μου. Οταν πήγαινα, η μητέρα μου γνώριζε ότι την επομένη θα γινόταν διαδήλωση. Τους επισκεπτόμουν για να πλυθώ διότι δεν ήθελα να με βρουν σκοτωμένη βρώμικη. Προετοιμαζόμουν πάντα για την τελευταία πράξη. Αυτά τα γεγονότα βαραίνουν περισσότερο στη μνήμη μου. Μια φορά στη Γαλλία η Παμέλα Τσόρτσιλ Χάριμαν (σ.σ.: εξ απορρήτων συνεργάτις του πεθερού της, Ουίνστον Τσόρτσιλ), η οποία ήταν πρεσβευτής των Ηνωμένων Πολιτειών, με ρώτησε τι μ’ έκανε αυτό που είμαι. Της λέω «η Κατοχή» και μου απαντά «κι εμένα». Εγώ στα 14 μου πήγαινα στο σχολείο πηδώντας πάνω στα πτώματα. Ακόμα δεν μπορώ καν να το περιγράψω. Αυτή είναι η ζωή μου. Εξοικειώθηκα με την ιδέα του θανάτου από νωρίς. Έτσι έμαθα να μην εντυπωσιάζομαι από τίποτα.
2Κάθε γενιά είναι νέα και οι χαμένοι παράδεισοι είναι δικαίωμα των γέρων.
3.Η Παιδεία είναι το μόνο αντίδοτο στην κρίση και ξεκινά από το σπίτι.
4.Μπροστά στα παιδιά πρέπει να είσαι παραδειγματικός. Γενικότερα, αν μπορείς να έχεις έναν σκοπό στη ζωή σου, είναι να είσαι παραδειγματικός.
5.Αν είχα να δώσω μια συμβουλή στους νέους, θα ήταν να έχουν ένα όνειρο και να το κυνηγήσουν με τα πόδια στη γη και τα μάτια στον ουρανό.
6.Αν διευθύνουν οι ανίκανοι, τότε φταίνε οι ικανοί.
7.Αυτογνωσία είναι η δυνατότητα, να ξέρεις πού μπορείς να πας.
8.Αθωότητα σημαίνει εμπιστοσύνη στον άλλο, όποιος και αν είναι αυτός, αλλά και εμπιστοσύνη στον εαυτό σου.
9.Η αθωότητα κλονίζεται από την κατάχρηση εμπιστοσύνης.
10.Μια επιτυχία χωρίς ευτυχία δεν είναι επιτυχία.
Διαβάστε περισσότερα λογοτεχνικά αριστουργήματα:
- 15 αποφθέγματα του Μπουκόφσκι που σε ξεβολεύουν: «Αν έχετε την ικανότητα να αγαπάτε, αγαπήστε πρώτα τον εαυτό σας»
- 30 αποφθέγματα του Ονορέ Ντε Μπαλζάκ: «Όσο πιο πολύ κρίνει ένας άντρας, τόσο λιγότερο…»
- Γιωσαφάτ: «Αν η σχέση με τη μάνα είναι καλή τον πρώτο χρόνο της ζωής σου τότε μαθαίνεις να…»
- Πώς θα καταλάβεις τι σημαίνει ζωή, σύμφωνα με τον Καζαντζάκη;
- Τζoν Στάινμπεκ: «Η γυναίκα κρατάει τη ζωή της στα χέρια της. Ο άντρας την…»
- Ζαν-Πωλ Ρίχτερ: «Τα γηρατειά είναι δυσάρεστα όχι γιατί δεν έχουν απολαύσεις, αλλά γιατί …»
- Ένα σπουδαίο δίδαγμα από το βιβλίο του Μπουκάι: «Εγώ είμαι υπεύθυνος για τη ζωή μου, για όλα μου τα βάσανα, για ό,τι…»
- Ζαν-Πωλ Ρίχτερ: «Τα γηρατειά είναι δυσάρεστα όχι γιατί δεν έχουν απολαύσεις, αλλά γιατί …»
