Κοιτάς παλιές φωτογραφίες και νιώθεις έναν κόμπο στο στομάχι; Ο τεράστιος Γάλλος συγγραφέας εξηγεί πως δεν νοσταλγείς τα νιάτα σου, αλλά την εποχή που νόμιζες ότι όλα ήταν πιθανά.
Αν πιάνεις συχνά τον εαυτό σου να αναπολεί την παιδική σου ηλικία ή τα φοιτητικά σου χρόνια, πιστεύοντας ότι «τότε ήσουν πραγματικά ευτυχισμένος», ο Βίκτωρ Ουγκώ έρχεται να σου γκρεμίσει αυτή την ψευδαίσθηση. Η αλήθεια είναι πολύ πιο σκληρή: Δεν σου λείπει το παλιό σου σχολείο, η πρώτη σου δουλειά ή οι παλιές σου παρέες. Στην πραγματικότητα, εκείνα τα χρόνια ήταν γεμάτα άγχος, ανασφάλειες και φόβο. Αυτό που πραγματικά πενθείς σήμερα, κοιτάζοντας το παρελθόν, είναι το τέλος των άπειρων επιλογών. Νοσταλγείς την εποχή που το μέλλον ήταν ένας λευκός καμβάς και η ζωή σού υπόσχονταν ότι θα μπορούσες να γίνεις τα πάντα.
Αναρωτήθηκες ποτέ γιατί η νοσταλγία έχει πάντα αυτή τη γλυκόπικρη γεύση της ματαίωσης; Η εξήγηση κρύβεται στον τρόπο που ο εγκέφαλός μας φιλτράρει τον χρόνο.
«Όταν οι άνθρωποι αναπολούν την παιδική τους ηλικία ή τη νεολαία τους, η νοσταλγία τους προέρχεται όχι από τις αναμνήσεις της ζωής τους εκείνα τα χρόνια, αλλά από τις υποσχέσεις που τους έδινε τότε η ζωή.»
– Βίκτωρ Ουγκώ
Πώς να σπάσεις τα δεσμά του παρελθόντος
Το να κατανοήσεις το απόφθεγμα του Ουγκώ είναι βαθιά λυτρωτικό. Την επόμενη φορά που θα νιώσεις εκείνη την αφόρητη μελαγχολία για τα «καλά παλιά χρόνια», υπενθύμισε στον εαυτό σου την αλήθεια: Δεν ήταν όλα τέλεια τότε. Απλώς, ο εγκέφαλός σου παίζει παιχνίδια, νοσταλγώντας την αίσθηση της απόλυτης ελευθερίας.
Το να μεγαλώνεις σημαίνει να αποδέχεσαι ότι δεν θα ζήσεις όλες τις ζωές του κόσμου, παρά μόνο αυτή που κρατάς τώρα στα χέρια σου. Και η μοναδική «υπόσχεση» που έχει σημασία, είναι αυτή που μπορείς να δώσεις εσύ στον εαυτό σου για το αύριο, σταματώντας επιτέλους να κοιτάς από τον καθρέφτη.
Το απόφθεγμα της ημέρας από τον Άρθουρ Σοπενχάουερ: Γιατί μισείς τη μοναξιά σου;
