Τα βιβλία που μας στοιχειώνουν δεν είναι εκείνα που μας έδωσαν τις απαντήσεις, αλλά εκείνα που μας άφησαν με τις πιο δύσκολες ερωτήσεις
1. «1984» – George Orwell
Ο επίλογος της απόλυτης ήττας. Δεν υπάρχει τίποτα πιο άδοξο από το τέλος του Ουίνστον Σμιθ. Περιμένεις μια επανάσταση, μια ηρωική έξοδο, μια τελευταία πράξη αντίστασης. Αντίθετα, ο Όργουελ μας δίνει έναν άνθρωπο σπασμένο, που πίνει φθηνό τζιν και νιώθει μια ειλικρινή, τρομακτική αγάπη για τον Μεγάλο Αδελφό.
Γιατί δεν το ξεπεράσαμε: Γιατί είναι η απόλυτη απόδειξη ότι το σύστημα δεν θέλει απλώς να σε σκοτώσει, θέλει πρώτα να σε κάνει να συμφωνήσεις μαζί του.
2. «Ο Μεγάλος Γκάτσμπυ» – F. Scott Fitzgerald
Ο επίλογος της κενής λάμψης. Ο Τζέι Γκάτσμπυ πεθαίνει μόνος σε μια πισίνα, θύμα μιας παρεξήγησης, ενώ η γυναίκα για την οποία έχτισε ολόκληρη την αυτοκρατορία του τρώει αδιάφορη κοτόπουλο στην τραπεζαρία της. Η κηδεία του είναι έρημη, γεμάτη απόντες που κάποτε έπιναν το ποτό του.
Γιατί δεν το ξεπεράσαμε: Γιατί μας θυμίζει ότι μπορείς να δώσεις τα πάντα για ένα όνειρο και στο τέλος να μην είσαι τίποτα παραπάνω από μια υποσημείωση στη ζωή κάποιου άλλου.
3. «Εξιλέωση» – Ian McEwan
Ο επίλογος – απάτη. Εδώ το σοκ είναι διπλό. Περνάς ολόκληρο το βιβλίο πιστεύοντας σε μια επανένωση, σε μια δεύτερη ευκαιρία για τον Ρόμπι και την Σεσίλια. Στο τέλος, η ηλικιωμένη πια αφηγήτρια σου αποκαλύπτει ψυχρά ότι όλα ήταν ένα ψέμα της φαντασίας της για να απαλύνει τις ενοχές της. Η πραγματικότητα; Ο Ρόμπι πέθανε στην αποχώρηση της Δουνκέρκης και η Σεσίλια σε έναν βομβαρδισμό στο Λονδίνο.
Γιατί δεν το ξεπεράσαμε: Γιατί η λογοτεχνία μας έδωσε ελπίδα μόνο και μόνο για να μας την τραβήξει κάτω από τα πόδια την τελευταία στιγμή.
4. «Ο Ξένος» – Albert Camus
Ο επίλογος της αδιαφορίας. Ο Μερσώ οδηγείται στην γκιλοτίνα όχι επειδή σκότωσε έναν άνθρωπο, αλλά επειδή δεν έκλαψε στην κηδεία της μητέρας του. Το τέλος του δεν έχει μετανοημένη προσευχή, ούτε κραυγή αδικίας. Υπάρχει μόνο η επιθυμία του να τον υποδεχτούν με κραυγές μίσους, ώστε να νιώσει λιγότερο μόνος.
Γιατί δεν το ξεπεράσαμε: Γιατί η «ήρεμη αδιαφορία του κόσμου» που περιγράφει ο Καμύ είναι το πιο παγωμένο συναίσθημα που μπορεί να νιώσει ένας αναγνώστης.
5. «Άνθρωποι και Ποντίκια» – John Steinbeck
Ο επίλογος της “σπλαχνικής” προδοσίας. Ο Τζορτζ αναγκάζεται να σκοτώσει τον καλύτερό του φίλο, τον Λένι, για να τον γλιτώσει από ένα λιντσάρισμα. Του ζητάει να κοιτάξει μακριά, να φανταστεί το αγρόκτημα που ονειρεύονταν, και τον πυροβολεί στο πίσω μέρος του κεφαλιού. Είναι ένα τέλος χωρίς νικητές, μόνο με μια βαθιά, βουβή απελπισία.
Γιατί δεν το ξεπεράσαμε: Γιατί μας δείχνει ότι μερικές φορές η αγάπη μοιάζει με έγκλημα και τα όνειρα των απλών ανθρώπων είναι καταδικασμένα να συνθλιβούν.
