Αλμπέρ Καμύ: «Σας το ‘πα, το ζήτημα είναι να γλιτώσεις απ’ την…»

Θα το ονομάσουμε «νόημα» όταν σπρώχνουμε το ίδιο βράχο ξανά και ξανά. Αυτό θα είναι το μεγαλύτερο επίτευγμά μας. Αυτό ήξερε ο Αλμπέρ Καμύ και δεν έδωσε στους ανθρώπους συνταγές για την ευτυχία, αλλά τους έδειξε τον κύκλο της ζωής και τους ρώτησε: «Τι κάνετε όταν ο κόσμος δεν έχει νόημα;»

Ο Γάλλος φιλόσοφος αφήνει τον καταραμένο βασιλιά να σπρώχνει έναν βράχο προς την κορυφή ενός βουνού για πάντα στο δοκίμιό του «Ο μύθος του Σισύφου». Κανένας θεός δεν παρεμβαίνει και κανένα θαύμα δεν τον σώζει.

Τελικά, ο βράχος κυλάει προς τα κάτω και ο Σισύφος κατεβαίνει για να τον ξανασηκώσει. Ο Καμύ λέει ότι σε αυτό το σημείο «πρέπει να φανταστούμε τον Σισύφο ευτυχισμένο». Γιατί; Η αλήθεια, όσο τρελή και αν φαίνεται, γίνεται απελευθέρωση μόλις σταματήσουμε να πιστεύουμε στα ψέματα.

«Και τώρα τι θα μας συμβεί αν δεν έχουμε νόημα;» Ο Καμύ μιλάει για έναν άντρα που κοιτάζει το κενό και, αντί να φοβάται, χαμογελάει κυνικά. Για τον άντρα που δεν περιμένει τη σωτηρία, αλλά αντίθετα δημιουργεί κάτι αξιόλογο με τη δουλειά του.

Η πτώση μας ίσως δεν είναι θορυβώδης αν πάρουμε τις προφυλάξεις μας!
(Δείτε το λογοτεχνικό απόσπασμα παρακάτω)

Ο Φρόυντ το είχε εξηγήσει: «Όταν καταπιέζεις κάτι, αυτό επιστρέφει ως…»

Η πτώση – Αλμπέρ Καμύ (αποσπάσματα). Εκδόσεις Γράμματα.

«Μόνο που, να, η επιβεβαίωση δεν είναι ποτέ οριστική, πρέπει να την κάνεις πάλι απ’ την αρχή με κάθε πλάσμα. Κάνοντάς την πάλι απ’ την αρχή, σου γίνεται συνήθεια. Σύντομα σου ‘ρχονται τα λόγια χωρίς να τα σκεφτείς, κι ακολουθεί η κίνηση αντανακλαστικά: μια μέρα βρίσκεσαι να παίρνεις, δίχως να ποθείς πραγματικά. Πίστεψε με, για μερικά τουλάχιστον πλάσματα, το πιο δύσκολο πράγμα στον κόσμο είναι να μην παίρνεις ό,τι δεν ποθείς»…

«Σας το ‘πα, το ζήτημα είναι να γλιτώσεις απ’ την κρίση. Επειδή είναι δύσκολο να της γλιτώσεις και απαιτεί μεγάλη επιδεξιότητα να καταφέρεις να θαυμάζουν και να συγχωρούν ταυτόχρονα τη φύση σου, επιδιώκουν όλοι να’ ναι πλούσιοι. Γιατί; Αναρωτιέστε; Για τη δύναμη, φυσικά. Κυρίως όμως γιατί ο πλούτος απαλλάσσει απ’ την άμεση κρίση, σε τραβάει από το πλήθος του μετρό για να σε κλείσει σ’ ένα νικέλινο αμάξι, σε απομονώνει σε απέραντα φυλαγμένα πάρκα, σε βαγκόνλι, σε καμπίνες πολυτελείας. Ο πλούτος, αγαπητέ μου φίλε, δεν είναι ακόμα η αθώωση, αλλά η αναστολή που ‘ναι πάντα καλό να παίρνεις…».

«Καμιά φορά τα χάνεις, αμφιβάλλεις για το ολοφάνερο, ακόμα κι όταν έχεις ανακαλύψει το μυστικό μιας καλής ζωής. Η λύση μου, φυσικά, δεν είναι η ιδανική. Όταν όμως δεν αγαπάς τη ζωή σου, όταν ξέρεις πως πρέπει να αλλάξεις ζωή, δεν έχεις περιθώρια επιλογής, δεν είναι; Τι να κάνεις για να ‘σαι ένας άλλος; Αδύνατο. Θα ‘πρεπε να μην είσαι πια κανένας, να ξεχάσεις τον εαυτό σου για κάποιον, έστω και για μια φορά. Πώς όμως; Μη με παραφορτώνετε. Είμαι σαν εκείνον το γερό-ζητιάνο που δεν ήθελε ν’ αφήσει το χέρι μου, μια μέρα έξω σ’ ένα καφενείο: «Αχ κύριε» έλεγε, «δεν είναι που ‘σαι κακός, είναι που χάνεις το φως σου». Ναι, έχουμε χάσει το φως, τα πρωινά, την άγια αθωότητα εκείνου που συγχωρεί μόνος του τον εαυτό του.»