Σε μια εποχή που το βραβείο Νόμπελ κινδυνεύει να μετατραπεί σε πασαρέλα εγωκεντρισμού, η ομιλία του Αλμπέρ Καμύ το 1957 παραμένει ένα σπάνιο δέιγμα ταπεινότητας και αλήθειας. Δε μίλησε για δόξα δεν στάθηκε πάνω από κανέναν.
Αντίθετα, υπογράμμισε πως η τέχνη δεν είναι ούτε καταφύγιο για τους ξεχωριστούς ούτε βάθρο για τους εκλεκτούς, αλλά γεφύρωμα ανάμεσα στους ανθρώπους. Μέσο ενσυναίσθησης, πόνος που μοιράζεται χαρά που δεν κρατιέται για λίγους.
Σ’ αυτό το βαθιά ανθρώπινο πνεύμα, ο Καμύ θα επικαλεστεί τον Νίτσε. Όχι τον Νίτσε των εξάρσεων αλλά εκείνον που οραματίστηκε έναν κόσμο, όπου το βλέμμα δε θα ανήκει στον κριτή αλλά στον δημιουργό. Γιατί ο καλλιτέχνης για τον Καμύ δεν είναι προφήτης, είναι συνοδοιπόρος.
(Ακολουθεί το απόσπασμα από εκείνη τη μνημειώδη ομιλία)
Αυτό που σε καταστρέφει δεν είναι οι επιλογές σου, αλλά… – Ο Καμύ το είχε δει από νωρίς
Απόσπασμα από την ομιλία του Άλμπερ Καμύ κατά την τελετή αποδοχής του βραβείου Νόμπελ, 1957.
«Προσωπικά δεν μπορώ να ζήσω χωρίς την τέχνη μου, αλλά δεν τοποθέτησα ποτέ την τέχνη αυτήν πάνω απ’ όλα.
Αν, αντίθετα, μου είναι απαραίτητη, αυτό συμβαίνει γιατί είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τους ανθρώπους, και μου επιτρέπει να ζω, έτσι όπως είμαι, στο ίδιο επίπεδο με όλους τους άλλους.
Η τέχνη δεν είναι στα μάτια μου μοναχική απόλαυση, είναι μέσο να συγκινεί κανείς το μεγαλύτερο δυνατό αριθμό ανθρώπων, προσφέροντάς τους προνομιούχα εικόνα των κοινών πόνων και ευχαριστήσεων – δεν επιτρέπει στον καλλιτέχνη ν’ απομονωθεί, τον υποτάσσει στην πιο ταπεινή και την πιο παγκόσμια αλήθεια.
Και συχνά αυτός που διάλεξε τη μοίρα του καλλιτέχνη, γιατί αισθανόταν διαφορετικός, μαθαίνει πολύ γρήγορα πως δεν θα θρέψει την τέχνη του όντας διαφορετικός, αλλά ομολογώντας την ομοιότητά του με τους άλλους.
Ο καλλιτέχνης σφυρηλατείται μέσα σ’ αυτό το συνεχές πηγαινέλα από τον εαυτό του στους άλλους, ανάμεσα στην ομορφιά, που δεν μπορεί να την αρνηθεί, και την κοινότητα, απ’ όπου δεν μπορεί να ξεριζωθεί.
Γι’ αυτόν το λόγο οι αληθινοί καλλιτέχνες δεν περιφρονούν τίποτε· υποχρεώνονται να κατανοήσουν αντί να κρίνουν.
Και αν πρέπει να πάρουν μια θέση σ’ αυτόν τον κόσμο, δεν μπορεί να είναι παρά η θέση σε μια κοινωνία όπου, σύμφωνα με το μεγάλο λόγο του Νίτσε, δεν θα βασιλεύει πια ο κριτής αλλά ο δημιουργός, είτε είναι διανοούμενος είτε εργάτης.»
Διαβάστε κι άλλα άρθρα που αγαπήσαν οι αναγνώστες μας:
- Η διαδρομή της αυτοεκτίμησης από τον Μπουκάι: «Για να μάθω να εκτιμώ τον εαυτό μου δε φτάνει μόνο να…»
- Όσκαρ Ουάιλντ: «Ο δεσμός κάθε συντροφικότητας, είτε στο γάμο είτε στη φιλία, είναι …»
- «Η μητέρα που προσπαθεί να ελέγξει κάθε πτυχή της ζωής της κόρης της παίρνει…» – Το βιβλίο που μίλησε σε χιλιάδες γυναίκες
- Σταμάτα να φοβάσαι τα γηρατειά – O Σοπενχάουερ θα σου αλλάξει γνώμη
- Winnicott: «Αν οι μητέρες καλούνται να κάνουν αυτό ή εκείνο χάνουν την …»
- Το «Κρυφό Σχολειό» είναι μύθος και αυτά είναι τα 10 πραγματικά σχολεία που «έσωσαν» τα γράμματα
