Ο Ίρβιν Γιάλομ, ο άνθρωπος που γεφύρωσε την ψυχοθεραπεία με την υπαρξιακή φιλοσοφία, μας χάρισε στον «Δήμιο του Έρωτα» κάτι παραπάνω από κλινικές ιστορίες: μας χάρισε έναν καθρέφτη της ίδιας μας της θνητότητας.
Μέσα από τις σελίδες αυτού του βιβλίου, ο Γιάλομ δεν εμφανίζεται ως μια αυθεντία, αλλά ως ένας συνταξιδιώτης που παλεύει με τα ίδια θεμελιώδη ερωτήματα: τον θάνατο, την ελευθερία, τη μοναξιά και το νόημα της ζωής.
Τα παρακάτω 6 αποσπάσματα αποτελούν την ουσία της σκέψης του, μια υπενθύμιση ότι η θεραπεία ξεκινά εκεί που τελειώνουν οι ψευδαισθήσεις και αρχίζει η γενναία αποδοχή της ανθρώπινης μοίρας.
Γιάλομ: «Έχω την πεποίθηση ότι οι άνθρωποι που ζουν μετανιώνοντας για εκείνα που δεν έχουν κάνει…»
6 αποφθέγματα του Ίρβιν Γιάλομ από το σημαντικό έργο του Love’s Executioner and Other Tales of Psychotherapy
1.«Η απώλεια ενός γονέα ή ενός φίλου μιας ζωής σημαίνει συχνά την απώλεια του παρελθόντος: ο άνθρωπος που πέθανε μπορεί να είναι ο μόνος ζωντανός μάρτυρας των χρυσών στιγμών του παρελθόντος. Αλλά η απώλεια ενός παιδιού σημαίνει την απώλεια του μέλλοντος: αυτό που χάνεται δεν είναι τίποτα λιγότερο από το σχέδιο ζωής ενός ανθρώπου – αυτό για το οποίο ζει, το πώς οραματίζεται το μέλλον του, το πώς ελπίζει να ξεπεράσει τον θάνατο (στην πραγματικότητα, το παιδί ενός ανθρώπου γίνεται το σχέδιο αθανασίας του).»
2.«Οι άνθρωποι που αισθάνονται κενό δεν θεραπεύονται ποτέ με την ένωση με ένα άλλο ατελές άτομο. Αντίθετα, δύο πουλιά με σπασμένα φτερά που ζευγαρώνουν κάνουν αδέξια πτήση. Καμία υπομονή δεν θα τα βοηθήσει να πετάξουν και, τελικά, το ένα πρέπει να αποσπαστεί από το άλλο και τα τραύματα να επιδεθούν ξεχωριστά».
3.«Η αγάπη δεν είναι απλώς μια σπίθα πάθους μεταξύ δύο ανθρώπων. Υπάρχει άπειρη διαφορά μεταξύ του να ερωτεύεσαι και του να είσαι ερωτευμένος. Η αγάπη είναι μάλλον ένας τρόπος ύπαρξης, ένα «δώρο προς», όχι ένα «έρωτας», ένας τρόπος σχέσης γενικά, όχι μια πράξη που περιορίζεται σε ένα μόνο άτομο».
4.«Τέσσερα δεδομένα είναι ιδιαίτερα σημαντικά για την ψυχοθεραπεία: η αναπόφευκτοτητα του θανάτου για όλους μας και για τους αγαπημένους μας, η ελευθερία να διαμορφώνουμε τη ζωή μας όπως θέλουμε, η απόλυτη μοναξιά μας και, τέλος, η απουσία οποιουδήποτε προφανούς νοήματος ή λογικής στη ζωή».
5.«Κάποια μέρα, ίσως σε σαράντα χρόνια, δεν θα υπάρχει κανένας ζωντανός που να με έχει γνωρίσει. Τότε θα είμαι πραγματικά νεκρός – όταν δεν θα υπάρχω στη μνήμη κανενός. Σκέφτηκα πολύ για το πώς κάποιος πολύ γέρος είναι ο τελευταίος ζωντανός άνθρωπος που γνώρισε κάποιον ή μια ομάδα ανθρώπων. Όταν πεθάνει αυτό το άτομο, πεθαίνει και ολόκληρη η ομάδα, εξαφανίζεται από τη ζωντανή μνήμη. Αναρωτιέμαι ποιος θα είναι αυτός ο άνθρωπος για μένα. Ποιος θα είναι ο θάνατος που θα με κάνει πραγματικά νεκρό;»
6«Δεν μου αρέσει να δουλεύω με ασθενείς που είναι ερωτευμένοι. Ίσως είναι από ζήλια – κι εγώ λαχταρώ τη μαγεία. Ίσως είναι επειδή ο έρωτας και η ψυχοθεραπεία είναι θεμελιωδώς ασυμβίβαστα. Ο καλός θεραπευτής πολεμά το σκοτάδι και αναζητά το φως, ενώ ο ρομαντικός έρωτας τρέφεται από το μυστήριο και καταρρέει όταν τον εξετάζεις. Μισώ να είμαι ο εκτελεστής του έρωτα».
Νίκος Καζαντζάκης: Το απόσπασμα που αποθεώνει τη γυναίκα και τη ζωή
